— 315 — 
in het eene jaar vochtiger of droger zal zijn dan in het andere). 
Gedurende deze droge maanden is het niet zoo zeer het ge- 
middelde der vochtigheid dat door buitengewoon lage cijfers 
imponeert, want dergelijke maand-gemiddelden worden ook in 
Europa en te Tosari geobserveerd, maar het is veelmeer de 
schommeling in de vochtigheid, die verbazingwekkend is. 
Dit geldt reeds van het jaargemiddelde der schommelingen. 
Dit gemiddelde voor de maanden Februari, Maart, September 
en November is te Tosari 330°/…, te Batavia 297 %…, Op 
het Jang-gebergte klimt het tot 410°/,. Maar in de droge 
maanden gaat het gemiddelde op het Jang-gebergte nog boven 
de 400 °/_, en toont in September 553 °/ Uit bijlage B blijkt 
uit eene vergelijking der Staten Ill en [V dat een verzadigings- 
toestand, 1000 °/__, ook gedurende de droge maanden bijna elken 
dag voorkomt (terwijl te Batavia van 1866 tot 1887 slechts zestien 
van zulke dagen werden geobserveerd), dat de vochtigheid van 
deze hoogte dan elken dag sterk daalt, zoodat schommelingen 
van 500, 600, 700, 800, ja 900 °/… zelfs 970 °/…, niet ongewoon 
zijn (Staat V, Bijlage B), en daarbij worden dan minimum- 
cijfers bereikt die werkelijk buitengewoon laag zijn. De geringe 
vochtigheid van 11 °/, door DR. VAN DER STOK te Padelarang 
geobserveerd, wordt op het Jang-gebergte nog overtroffen ; 
het vochtigheid-percentage kan daar tot 3 °/, dalen en, terwijl 
genoemde 11°/, te Padelarang slechts éénmaal in 12 maanden 
zich voordeed, kwamen zulke en zelf lagere cijfers op het 
Jang-plateau op 6 dagen voor. 
De verschrikkelijke, uitdrogende Chamsin heeft in Aegypte 
een vochtigheids-percentage van 25—30 °/, en zulk een droogte 
werd op het Jang-gebergte op 43 dagen geconstateerd (Staat 
IV, Bijlage B.) De wisselingen zijn daarbij zoo snel dat de 
vochtigheid in eenige minuten van 8°/, op 85°/, kan klim- 
men. — 
Het behoeft wel geen betoog dat zulke snelle wisselingen 
niet heilzaam voor zwakke zieken kunnen zijn. 
De buitengewone droogte aan de ééne zijde, en de even bui- 
tengewone vochtigheid aan de andere zijde compenseeren elkan- 
