— 438 — 
Aan de bovenstaande regenstaten heb ik slechts weinig toe 
te voegen, want de hoeveelheden regen in de verschillende 
streken van Java zijn voldoende bekend door de publicaties 
van wege het Observatorium te Batavia *) en door de be- 
schouwingen van WOEIKOFF °). 
In de bovenstaande staten heb ik de waarnemingen van 
drie plaatsen vereenigd, die bijna op eene rechte lijn liggen, 
die van Noord naar Zuid gericht is; Pasoeroean ligt aan 
zee, Poespo ongeveer 630 meter hooger en Tosari 1777 M. 
hoog. Pasoeroean behoort tot de regenarmste plaatsen van 
Oost-Java. 
Het is algemeen bekend dat de hoeveelheid regen niet al- 
leen door de bewolking bepaald wordt, daar de vochtigheids- 
toestand der wolken zeer verschillend kan zijn; dit blijkt dan 
ook voor Tosari, waar niettegenstaande de sterkere bewol- 
king minder regen valt dan te Poespo. Dit is in overeen- 
stemming met de ondervinding, dat men op Java de met vocht 
verzadigde wolken het meest op de lagere hellingen der ber- 
gen aantreft waar ze de eerste afkoeling ondergaan; ook 
vinden de wolken op deze hoogte meestal nieuwe bronnen 
van vochtigheid zooals bosschen, koffietuinen, natte rijst- 
velden enz. 
Wij weten nog niet hoe hoog de zone van vermeerderde 
regenhoeveelheid (vergeleken bij die van de vlakte) zich 
bergopwaarts uitstrekt, ook zal zij wel niet alleen voor elken 
berg, maar ook voor elke zijde van een berg verschillend zijn, 
daar zij door locale toestanden sterk geïnfluenceerd wordt; 
evenwel zoude men een gemiddelde voor de bovenste grens 
kunnen bepalen dat stellig vrij hoog zou komen te liggen. 
Want in het regenrijke Java ligt het hoogste regenstation 
„Kawa Tji-Widei”’ op bijna 2000 M.; dit vertoont nog het 
groote regenciĳfer 3555 mM. zoodat daar nog geen vermin- 
dering is ingetreden, en ook voor het Jang-gebergte op 2218 M. 
1) Rainfall in the East“Indian Archipelago. 
?) Resultate der 415-jährigen Regenbeobachtungen im Malayischen 
Archipel; Meteorol. Zeitschrift, 1895, blz. 403. 
