— 440 — 
Het begin van den regenmoesson kan men niet altijd juist 
bepalen, daar October dikwijls reeds een aantal regendagen 
vertoont die weer door droogte gevolgd worden. Over het 
algemeen kan men zeggen, volgens de eerste regenbuien van 
20 — 30 mM., dat de regenmoesson meestal einde November 
begint, zelden begin November of einde October. 
Eindelijk verdient nog vermelding dat de wolken ’s avonds 
te Tosari somtijds geheel met waterdamp verzadigd kunnen 
zijn zonder dat er regen valt. Dan condenseert de water- 
damp tegen de naaldvormige bladeren der Casuarina'’s, en 
valt er onder deze een motregen, terwijl het overal elders, ook 
onder andere boomen (met groote bladeren), droog blijft. 
Deze condensatie bemerkt men soms ook aan de haren der 
menschen en aan die van langharige honden of aan de vezelen 
van een wollen kleed. 
Wind. 
Gedurende de eerste ochtenduren waait geregeld een Z. 0. 
of O. wind. Dit is de Z. O. passaat. Dikwijls voelt men hem 
‘smorgens niet, en heeft elk jaar bijna 100 van zulk wind- 
stille ochtenden, maar dan voelt men den Z. O. passaat meest- 
al ’'savonds, tegen 5 of 6 uur. 
Deze luchtstrooming is gedurende den drogen moesson veel 
sterker dan gedurende den West-moesson; als de Z. O. passaat 
sterk waait, dan kan hij zeer onaangenaam worden door de dikke 
zand wolken die hij uit den Bromo-krater (Zandzee) meevoert. De 
meeste windstille ochtenden treft men in den regenmoesson aan. 
Om 10 uur doet de opstijgende luchtstroom zich gevoelen, 
die de wolken gedurende de ochtend-en middaguren tot ons 
brengt. Hij is vrij sterk en verdringt den Z.O. passaat; hij 
komt voor Tosari uit het Noorden, Noord-Oosten en Noord- 
Westen, daar de vlakte noordwaarts ligt. De richting van 
dezen luchtstroom wordt verder bepaald door de ravijnen, die 
tusschen de bergribben liggen. 
Slechts weinige dagen zijn het dat deze luchtstrooming 
