— 445 — 
tijd dag en nacht door, dikwijls voelt men den wind alleen 
gedurende de ochtend- en middag-uren; daarbij kan tusschen 
stormachtige dagen geheel onverwacht een windstille dag 
liggen, soms ook eene windstille week, zooals boven reeds 
keerd is, Is de 4, W. wind zwak dan wordt hij ’s middags 
door den opstijgenden luchtstroom teruggedrongen. 
Klimatologische beschouwingen. 
Al wat boven aan de hand der meteorologische cijferreeksen 
werd meêgedeeld, heeft wel is waar het klimaat van Tosari 
nader doen kennen en ook ter wille zijner zachtheid in een 
voor de gezondheid gunstig licht geplaatst, maar zij hebben 
ons niets geleerd betreffende het meest karakteristieke van 
Tosari, waardoor het zoo ook niet het meest bezochte, dan 
toch het meest gewaardeerde sanatorium van Java werd Dit 
karakteristieke is de droogte van het klimaat, die vooral in deze 
tropische omgeving niet hoog genoeg geschat kan worden. 
Daar de boven besproken vochtigheidswaarnemingen hiervoor 
geen verklaring geven, veeleer het tegenovergestelde schijnen 
te bewijzen, zoo moeten wij naar feiten en werkingen zoeken 
om deze tegenstrijdigheid en de droogte van het klimaat 
te verklaren, die iederen nieuwen bezoeker verrast. Hoe zou 
het hem niet treffen, als hij dichte wolken door zijne kamer 
ziet drijven en de geheele omgeving door dien nevel aan 
zijne blikken onttrokken wordt, dat toch alles kurkdroog 
blijft. De ruiten der vensters, de spiegels blijven helder, de 
kleeren, de haren blijven droog en de sigaren worden noch 
week noch vochtig. Iedereen die in de tropen was, weet 
hoe zorgvuldig men daar de sigaren in blikken bussen of in 
stopflesschen met ongebluschten kalk bewaren moet, anders 
zijn ze spoedig vochtig en branden slecht, en te Tosari 
(gelegen midden in een zeer vochtig tropisch zeeklimaat) heeft 
men met het tegenovergestelde te strijden. Al liggen de 
sigaren op eene tafel waaroverheen de wolken strijken, toch 
nemen zij geen vocht op en zoo het langen tijd niet regent 
dan worden ze zoo droog dat de dekbladen springen. Sedert 
