— 446 — 
Er is wel geen twijfel mogelijk dat deze grijze muur de 
stoflaag aanduidt, die boven de vlakte zweeft. Maar dan moe- 
ten de naar Tosari opstijgende wolken, die in deze stoflaag 
ontstaan, ook veel stof bevatten en is dichte wolkvorming 
er bij geringe vochtigheid mogelijk. 
Evenwel geldt dit voor alle bergen van Oost-Java en z00 
de droogte van Tosari alleen door het uit de vlakte afkoms- 
tige stof verklaard moest worden, dan zouden al die bergen 
hetzelfde droge klimaat moeten hebben. Dit is echter geens- 
zins het geval, want voor Tosari alléén komt er nieuwe factor 
bij: de locale stofvorming. 
Als de opstijgende wolken op de lagere hellingen (zooals 
te Poespo) veel waterdamp en tevens stof door regens verlo- 
ren hebben dan komen ze in andere luchtlagen, die ook 
weer rijk zijn aan stofdeeltjes, want de bovenste grens der 
stoflaag ligt voor Tosari veel hooger dan voor de andere 
bergen daar de opstijgende luchtstroom boven den drogen, 
zandigen, weinig begroeiden bodem steeds nieuwe stoflagen 
ontmoet, die het verlies aan waterdamp in die mate compen- 
seeren, dat de wolken die Tosari bereiken, weer zeer dicht 
en toch droog zijn. Als een locale stofbron verdient vooral 
de reusachtige krater van den Bromo genoemd te worden die 
slechts 3 à 400 M. hooger ligt dan Tosari en wiens geheele 
binnenruimte door een vlakte van zandige asch, de Zandzee, 
gevormd wordt * 
Zoo is het begrijpelijk dat de wolken te Tosari meestal 
niet vochtig zijn, dat wij dus in een drogen nevel leven. 
Verder observeerde ArrkeN op den Rigi dat uit elke wolk 
tallooze kleine (microscopische) druppeltjes neervallen, dat het 
dus uit elke wolk regent zonder dat men het merkt. Maar 
waarom, als de tallooze druppeltjes onophoudelijk neervallen 
en de lucht volgens den psychrometer met vocht verzadigd is, 
waarom worden dan de voorwerpen niet nat? ArrkeN antwoordt: 
door de stralende warmte; zóó dicht zijn de wolken niet dat 
t) De Zandzee beslaat eene oppervlakte van bijna eene geographische 
mijl, ongeveer 6 à 7000 b 
