— 465 — 
toestand te veroorzaken wordt hierdoor evenveel kleiner en 
men kan dus de gevoeligheid van het instrument zoo groot en 
zoo klein maken als men wenscht. 
Andere voorbeelden van horizontale slingers in het dagelijksch 
leven zijn b.v. een windwijzer, die onjuist aanwijst en neiging 
vertoont om bij zwakken wind een bepaalden stand in te 
nemen als de as niet juist vertikaal staat, voorts het bezaanszeil 
(niet het fokzeil) van een schip, waarvan de steunpunten ge- 
vormd worden door de grijpers van den gaffel en den boom. 
De voornaamste eigenschap van zulk een horizontale slinger is 
deze, dat hiermede gemakkelijk zeer kleine hellingen van den 
bodem, waarop het instrument staat, gemeten kunnen worden. 
Indien men nl. een horizontalen slinger heeft vervaardigd 
en het instrument plaatst op een horizontaal vlak met de as 
zuiver vertikaal, dan zal de slinger in alle standen in evenwicht 
blijven staan; het evenwicht is dan indifferent en de geringste 
kracht is in staat den slinger te bewegen; geeft men nu aan 
het vlak eene ook nog zoo kleine helling in de richting lood- 
recht op het vlak waarvan de slinger staat, dan zal deze ter- 
stond 90° omslaan en een evenwichtstoestand zoeken en vinden 
in het vlak bepaald door de loodlijn en de hellende as. 
Ook als de neiging van de as, de hoek i, oorspronkelijk niet 
nul was, zoodat het evenwicht stabiel kon zijn, zal eene 
helling aan het vlak gegeven loodrecht op het evenwichtsvlak 
terstond den slinger doen draaien en wel des te meer naar- 
mate de neiging í kleiner is. 
Voor i == 0 heeft dus de kleinste werking een grooten invloed, 
d. ì. de vergrooting is oneindig, waaruit volgt dat eene hel- 
ling h gegeven aan het grondvlak eene afwijking veroorzaakt 
gemeten door A cotang. i omdat de cotangens verandert van 
0 tot oneindig; cotang. i is dus de vergrootingsfactor en het 
instrument werkt als een mikroskoop waardoor men zeer kleine 
bewegingen der aardoppervlakte naar willekeur kan vergrooten, 
Eene helling echter aan het grondvlak gegeven in de rich- 
ting van het evenwichtsvlak heeft natuurlijk geen invloed, 
hoe gering de hoek í ook zij. 
