— 412 — 
terug te keeren tot eene bijna zuidelijke richting; de veran- 
dering der richting was dus eerst negatief, later positief (in de 
richting der wijzers van een uurwerk). 
Dit voorbeeld eener uitmeting en berekening moge voldoen- 
de zijn om aan te toonen hoe dergelijke diagrammen bewerkt 
worden; na deze eerste en sterkste uitwijking volgen nog vele 
andere en, zooals uit de lijn der Oost-West componente blijkt, 
eerst na eene volkomen revolutie der plaat, d. i, na bijna 4 
minuten treedt rust in. 
De Noord-Zuid lijn is gedeeltelijk afgebroken doordat de 
wijzer een tijd lang niet opgeteekend heeft, een gevolg van 
eene niet zuiver horizontaalstelling der plaat; dat de Oost- 
West lijn op ’t einde niet op dezelfde plaats terecht komt 
van waar zij is uitgegaan, is eene fout van ’t instrument, die 
wel eens meer voorkomt en te wijten is aan de vrij groote 
wrijving der stalen punten op de plaat en in de vrij sterk 
samenhangende roetlaag. 
Ook de vertikale beweging is aangevangen met eene zeer 
fijne trilling en was nadat de plaat afgeloopen was nog niet 
volkomen opgehouden. 
Tijdens deze geheele vanden is ban hen dr opgehangen 
magneet van den photog magneto- 
graaf voortdurend in bew eging geweest, zoodat aanvankelijk 
zelfs de photographische lijn geheel en al was afgebroken, 
(zie Plaat XIV, fig. 1). 
Uit de aardbevingsberichten voor 1891, gepubliceerd in DL 
LII van dit Tijdschrift, blijkt dat deze aardbeving gevoeld is 
in Bantam, Bataviu, Cheribon en de Preanger Regentschappen 
en ook op het eiland Noordwachter, gelegen in de Javazee 
niet ver van Sumatra’s-kust; vooral te Sinagar en Arga- 
sarie in de Preanger Regentschappen en te Tjiogreg in het 
Buitenzorgsche was de aardbeving vrij hevig. 
Een geheel ander karakter draagt de aardbeving van 24 
Augustus 1895 (PL. IX); hier grijpen begin en einde der kromme 
lijnen ietwat over elkander omdat de plaat langer dan den 
tijd noodig voor ééne revolutie in beweging geweest is; ook 
