40 



een pil, terwijl het andere belangrijk veel kleiner blijft. Ik 

 was geneigd te gelooven, dat dit verschil in grootte samenging 

 met bevruchting, zoodat het gezwollen zijn van één der ovaria 

 alsdan aan zou geven dat zich in de bijbehoorende uterushelft 

 een zeer jong ontwikkelings stadium zou bevinden. Doorsneden- 

 reeksen waarin zoowel het lumen van den uterus als dat van 

 de oviducten op de meest zorgvuldige wijze werd doorzocht, 

 noodzaken mij te verklaren, dat ik zoodanige gevolgtrekking 

 niet altijd gewettigd vond. De oorzaak van de zwelling van 

 een der ovaria werd nagespoord en zal elders door mij be- 

 sproken worden. 



Onder de geconserveerde uteri vallen zeer groote verschillen 

 in gedaante en grootte waar te nemen, terwijl het toch niet 

 wel mogelijk is aan die uitwendige kenmerken de allervroegste 

 stadiën van zwangerschap te herkennen. Niettemin valt reeds 

 een duidelijk waarneembare zwelling van de uterushelft waarin 

 de kiem blaas zich heeft vastgezet in het oog, lang voordat 

 die kiemblaas nog zoover ontwikkeld is, dat de medullair- 

 groeve hare eerste verschijning maakt. Deze opzwelling van 

 den uterus is niet spherisch, maar meer zadelvormiir, wellicht 

 in verband met het feit dat zelfs in deze vroege stadiën de 

 kiemblaas op een bepaalde plek met het moederlijk weefsel 

 verkleefd is en niet over eene grootere uitgebreidheid zooals 

 bijvoorbeeld bij de spitsmuis, den mol, den egel enz. 



De bijzonderheden van dit proces zullen elders meer uit- 

 voerig beschreven worden. Hier wil ik alleen vermelden dat 

 deze vroege verklevingsvlakte in plaats overeenkomt met wat 

 later de placenta zal worden en dat geeuerlei omphaloide 

 aanhechting als een tijdelijk apparaat aan de blijvende placen- 

 taire vasthechting voorafgaat 



Is de zwangerschap verder gevorderd, zoo valt het in het 

 oog dat de placenta niet eene wisselende maar integendeel 

 eene vaste plaats met betrekking tot de verschillende onder- 

 afdelingen van den uterus inneemt. Zij ligt altijd dicht bij 

 den top van den uterushoorn aan de mesomotrale zijde. Toch 

 is de uitzetting van den uterus niet het grootst dicht bij dit 



