62 



Beneden (1. c. plaat 5, figuur 7 en plaat 7, figuur 2) voor 

 mesoderm verklaard heeft, wat in werkelijkheid embryonaal 

 ektoderm was. Laatstbedoelde vergissing was het gevolg van 

 de aanwezigheid van een laagje afgeplatte trophoblastcellen 

 buiten het bedoelde embryonale ektoderm. 



"Wat de ontwikkeling van het entoderm aangaat zoo stelde 

 van Beneden vast, dat zoowel bij het konijn als bij de vleer- 

 muis, die cellaag zich gaandeweg centrifugaal uitbreidt rond de 

 binnenvlakte van de éénbladige kiemblaas, waarbij het middel- 

 punt van deze uitstraling het dikkere weefselknobbeltje is waar 

 het embryo zelf bezig is zich te vormen. 



Eene gelijksoortige entodermvorming is door van Beneden 

 en Julin beschreven geworden voor de vleermuis, doorHEAPE 

 voor de mol, door mij voor de spitsmuis en door Selenka 

 voor de opossum. 



Bij den egel komt de uitbreiding van entoderm tegen den 

 buitenwand van de kiemblaas op andere wijze tot stand, zoo- 

 als ik dit elders *) beschreven heb. Het entoderm van den 

 egel verspreidt zich niet gaandeweg over de geheele binnen- 

 vlakte van de kiemblaas, maar is van den aanvang af een 

 solide weefselprop, die door uitzetting den vorm van een 

 gesloten zakje aanneemt. Door verdere uitzetting en celver- 

 meerdering neemt dit entodermzakje in grootte toe, naarmate 

 het als onderdeel van de tweebladige kiemblaas deelneemt 

 aan den verderen groei van deze. 



De oorzaak van deze verschillende ontwikkeling van het 

 entoderm moet waarschijnlijk gezocht worden in de zoo belang- 

 rijk veel geringer afmetingen van de kiemblaas van den egel 

 vergeleken met de daarmede overeenstemmende phasen van 

 konijn, mol enz. Dit zal opzijn beurt moeten verklaard worden 

 uit het feit, dat de kiemblaas van den egel in plaats van in 

 te zijn gelegen, reeds zeer spoedig geheel 



eigcr. Band III, pp. 511, 906, en Quart. Journ. of Mier. 



