— 94 — 



king bleek, dat het inzamelen en verpakken, voor zoo verre 

 dit kan verwacht worden van menschen, die zich niet in 't 

 bijzonder met scheikundig onderzoek van minerale wateren be- 

 zighouden, met zorg had plaats gehad. 



De flesschen waren halve wijn- of bierflesschen of vierkante 

 jeneverflesschen. In den regel waren van iedere watersoort 

 twee flesschen vol (van enkele waren één of beide gebroken), 

 zoodat de hoeveelheid ontvangen water van iedere soort, voor 

 zoo verre de flesschen niet gedeeltelijk met slik gevuld waren, 

 bedroeg van 375 kubiek centimeter tot 3 liter. 



Van de flesschen waren enkele met eene kurk, de meeste met 

 een e prop van Kirai (de middennerf der bladeren van Metroxylon 

 sagus Rottb.) gesloten en daarover was roode lak of hars gedaan. 



Door het breken van enkele flesschen waren de etiquetten 

 van andere soms zoo beschadigd, dat ze niet meer te lezen 

 waren en de inhoud daardoor zonder waarde. Dientengevolge 

 konden de nummers : 9, 28, 49, 50, 53, 73, 79, 80, 83, 85 en 

 89 niet onderzocht worden, zoodat er 129 watersoorten tot 

 onderzoek overbleven. 



Zoodra andere werkzaamheden dit toelieten, dat is in Mei 

 1891, werd met het onderzoek aangevangen en voortgezet 

 als niet andere dringender bezigheden het verhinderden. Om 

 zelf een goed overzicht te hebben van het geheel en zeker te 

 zijn dat bij het qualitatief onderzoek alle reactie's zooveel mo- 

 gelijk op dezelfde wijze geschiedden, en zoo doende ook eenen 

 indruk te behouden van de verhouding der bestanddeelen van 

 de minerale wateren in de Minahassa in het algemeen, werd 

 het geheele onderzoek door mij persoonlijk alleen verricht. 



Het zal wel overbodig zijn te herinneren, dat voor een streng 

 wetenschappelijk quantitatief onderzoek de hoeveelheden ont- 

 vangen water veel te gering waren en de wijze van inzame- 

 ling van de watersoorten niet genoeg waarborg opleverde voor 

 een in alle opzichten juist quantitatief onderzoek. 



De resultaten door mij verkregen zoude ik die van een 

 voorloopig onderzoek willen noemen. 



