eene gezonde buitenplaats in een voor hem geschikt klimaat 

 kan terug trekken, zich daar van goede geneeskundige hulp 

 van eenen lijfarts kan voorzien en zijne woning er kan in- 

 richten zóó, dat er alle mogelijke inrichtingen voor de hem 

 passende geneeskundige behandeling kunnen gemaakt worden, 

 als zij er zich tevens de hem passende afleiding kan verschaf- 

 fen, slechts bij hooge uitzondering of wel in 't geheel niet eene 

 bepaalde badplaats ter genezing zal behoeven. Het zoogenaam- 

 de staal, het arsenicum, jodium of lithium of wat het zij, waar- 

 door de bestanddeelen van een of ander bronwater zijn on- 

 derscheiden en dat in zijn bepaald ziektegeval genezing zoude 

 moeten aanbrengen, kan hem wel op andere wijze als juist aan 

 deze of gene bron worden toegediend. 



Doch de gestelde eischen zijn zóó, dat die niet gemakkelijk 

 te vervullen zijn, en deze of gene badplaats is voor den eenen 

 of anderen lijder, in verband met het daar heeschende klimaat 

 en de omgevende natuur, om zoo te zeggen geknipt. En 

 even als menige belangrijke operatie beter resultaat kan heb- 

 ben in de daartoe expresselijk ingerichte operatie-kamer in 

 een groot ziekenhuis, en de scheikundige voor zijne onder- 

 zoekingen een wel ingericht laboratorium voor zijnen arbeid 

 verkiest boven zijne woonkamer, zoo vindt ook menige zieke 

 in een gezondheids-etablissement alle omstandigheden voor zijn 

 herstel gunstiger, dan in zijn eigen tehuis. 



Dat, met het oog op het gezegde, het noord-oostelijk uit- 

 einde van het eiland Celebes, nagenoeg onder den evenaar ge- 

 legen, met geen hoogere bergen dan een enkele van 2000 meter, 

 de Klabat, die dan nog in een weinig bekend en moeielijk te 

 bereiken oord gelegen is, niet de gewenschte streek is om er 

 voor Nederlandsch-Oost-Indië gezondheids-etablissementen op te 

 richten, is mijns inziens duidelijk. — Het eiland Java, midden 

 in onzen archipel gelegen, met zeer verschillende berghoogten, 

 en waar het meerendeel der Europeanen van JNederlandsch- 

 Indië verblijf houdt, is daartoe veeleer aangewezen. Wil men 

 toch gezondheids-etablissementen oprichten in den zin, dat ze 

 de in Midden-Europa voorkomende zouden kunnen vervangen, 



