— 100 — 



Vrij zwavelzuur houdende bronwateren worden in de 

 literatuur meer opgegeven, doch zijn niet zoo algemeen ver- 

 breid. In het genoemde werk van Helfft vind ik vermeld 

 dat het modderbad van Schmiedeberg in Silezië in 1000 ge- 

 wichtsdeelen modder 21,5 deel zwavelzuur bevat. 



In Lersch Hydrochemie (1) worden als vrij zwavelzuur 

 bevattende wateren op bladz. 282 en 283 vermeld: Ie on- 

 deraardsch water in de Steenzoutgroeven van Wieliezka 

 (hierin ook vrij zoutzuur); 2 e Grubenwasser van Amaliënbad 

 te Königshütte (R. Ba. Oppeln); 3* het Rio genoemde water 

 van de ijzergroeven op het eiland Elba; 4 e Acqua di vigneria 

 op Elba en nog andere op hetzelfde eiland. Verder in 

 Amerika: 5 e eene bron nabij het Ontario-meer in Canada te 

 Tuscarora en 6 e de Alabama Oak Orchard acid spring (graafschap 

 Genesee nabij Medina). Verder heeft men de Rio of Gran 

 Vinagre, verderop Rio Pasambio op Pusambio genaamd, in 

 Nieuw Granada, ontspringende op den vulkaan Puracé en in 

 Nieuw-Granada de bron Parama de Ruiz, die op den Ruiz 

 ontspringt; ook nog op het eiland Mylos en meer andere. 

 Ook op Java komen zulke vrij zwavelzuurhoudende bron- 

 In het „Natuurkundig Tijdschrift voor Nederlandsen Indië" 

 komt in dl. XL VII, bladz. 576, eene mededeeling voor, gedaan 

 door den Heer Janssen van Raaij in de vergadering der 

 Directie van de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in 

 Nederlandsch-Indië op den 14 April 1887, dat de Heer 

 Neühaüs, l e Laborant bij het scheikundig laboratorium te 

 Batavia, in het water van Ajer "VVierah (Kwala Ranorandang) 

 in den weg van Tomohon naar Sonder op de grens der af- 

 deelingen Amoerang en Tondano (Res. Menado), dus in dezelfde 

 streek waar de door mij onderzochte vrij zuur bevattende 

 wateren voorkomen, ook vrij zwavelzuur had gevonden. Het 

 was het water van een riviertje, bevatte en dus slechts weinig 



der Chemie der natürlichen Wasser 



