- 101 - 



vaste stof, bij 160° C. gedroogd 0,2800 gram per liter, wat 

 na gloeiing nog slechts 0,1820 gram bedroeg. Aan vrij zwa- 

 velzuur bevatte het per liter 0,0479 gram. 



Dit was niet veel, doch het water rook sterk naar zwavel- 

 waterstof, en waarschijnlijk was dus, in dit zeer weinig vaste 

 stof bevattende water, een deel van het zwavelzuur gedurende 

 het tijdsverloop van de inzameling in de Minahassa tot aan 

 den aanvang van het onderzoek te Batavia in zwavelwaterstof 

 omgezet. Dat het vrije zwavelzuur niet denkbeeldig was, had, 

 volgens de mededeeling, de ondervinding geleerd, daar de mid- 

 dellijn der ijzeren palen van het stroomjuk eener brug binnen 

 ongeveer een jaar tijds door den invloed van dat water 0,03 

 M. was afgenomen. De oorspronkelijke middellijn was 0,127 

 M. geweest. 



Ongelukkig is het mij gezonden water van het meer Linow, 

 dat het dichtst bij de opgegeven plaats gelegen is, door breken 

 verloren gegaan, zoodat het water er van door mij niet is on- 

 derzocht kunnen worden. Daar het in den beschrijvend en 

 staat (n°. 50) echter wordt opgegeven zeer vischrijk te zijn, is 

 het niet waarschijnlijk, dat het vrij zwavelzuur bevat, evenmin 

 als het riviertje Ajer Merah, waarin het zijne uirvvuroring 

 heeft. 



Op de kaart van Van Mtjsschenbroek vind ik Ajer Wierah 

 (Kwala Uanorandang) niet vermeld, wel vind ik er een onbe- 

 noemd meertje in het onder-district Sarongsong, dat waaroch ij n- 

 lijk het onder n°. 67 vermelde Rano Koelo is, vrij zuur bevat 

 en met een onbenoemd riviertje gemeenschap heeft; denkelijk 

 is dit Ajer Wierah (Kwala Ranorandang) door den Heer Jans- 

 sen van Raaij genoemd. 



Literatuur over minerale wateren in de Minahassa. 



Wat ik verder vind omtrent minerale wateren in de Mina- 

 hassa in het Natuurkundig Tijdschrift voor tfederlandsch-Indië 

 is het volgende. 



In dl. XXXVIII, bladz. 157 (anno 1878) geeft Dr. A. B. 

 Meijer de resultaten van het onderzoek van vijf watersoorten 



