— 103 — 



Met het 3 9 zijn blijkbaar de bronnen n°. 83 en 84 van 

 mijnen staat bedoeld. Welke de onder l e , 2" en 4 e genoem- 

 de zijn is onzeker. 



Den 25 en November 1858 werd in eene vergadering van het 

 bestuur der Natuurkundige Vereeniging in N. I. (dl. XVI, 

 bladz. 356) besloten eene circulaire te zenden aan de Hoofden 

 van gewestelijk bestuur om opgaven te mogen ontvangen van 

 minerale bronnen, in de door hen bestuurde gewesten voor- 

 komende; in de vergadering van den 23 en December daaraan 

 volgende deelde de Secretaris mede, dat bedoelde circul ai re ver- 

 zonden was en tal van antwoorden werden daarop ontvangen. Het 

 XX e deel (bladz. 146) van het tijdschrift der vereeniging bevat 

 van meer genoemden Eesident van Menado, Jansen, eene opgave 

 dd. 30 Maart 1859 van 61 minerale bronnen, in de Minahassa 

 voorkomende. Velen worden gezegd te zijn zwavelbronnen en 

 door de bevolking gebruikt te worden door er in of mede te 

 baden tot genezing van huidziekten. Van nader onderzoek, 

 naar aanleiding van die opgave, blijkt niets uit het Natuurkundig 

 Tijdschrift van N. I. In de opgave wordt niets vermeld van 

 zure bronnen of staalwateren. 



Van mijne lijst komen met de door Resident Jansen vermelde 

 bronnen overeen de N". 8, 9, 14, 24, 27, 28, 29, 30, 31,32, 

 33, 35, 37, 38, 40, 45, 54, 56, 64, 65, 66, 69, 71, 72, 75, 76, 77, 

 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 102, 103, 104 en 131—136, te zamen 

 44 nummers. Het is uit de opgaven van de jaren 1859 en 1890 

 niet altijd duidelijk op te maken, o. a. door het verschil in spel- 

 ling der plaatsnamen, of men al of niet met een en dezelfde 

 bron te doen heeft, zoodat, ofschoon de opgave van het aantal 

 in 1890 ruim het dubbele is van dat in 1859, er onder het 

 laatste nog 17 overblijven, waarvan niet zeker kon gezegd worden, 

 dat ze ook onder de opgave van 1890 voorkomen; ja, van eenige 

 kan met zeer groote waarschijnlijkheid worden aangenomen, 

 dat ze niet in de laatste lijst vermeld zijn. Het hangt er nu 

 maar van af, of die eerste opgave al of niet geheel juist ia. 



Vreemd zoude het intusschen niet zijn, indien er in de 

 Minahassa nog meer warme bronnen voorkwamen, dan 



