- 138 - 



men het reeds verdunnen. Een eenigszins duidelijk uitko- 

 mend gehalte aan ijzeroxyde of vrij zwavelzuur geeft ech- 

 ter valsche resultaten. Van daar dan ook, dat van vele 

 watersoorten de hardheid niet is opgegeven. Alle bepalingen 

 werden minstens tweemaal, wanneer het pas gaf bij verschil- 

 lende verdunning, gedaan en slechts de resultaten opgenomen 

 in de staten als de beide bepalingen nagenoeg overeenkwa- 

 men. In het algemeen bleek, dat, als het water niet genoeg 

 verdund was, de hardheid te laag werd gevonden. 



Ad. 15. Het meestal als ij zeroxydul e- verbinding in de 

 waters voorkomende ijzer werd als Fe opgegeven, wanneer de 

 hoeveelheid er van werd bepaald. Eene bepaling van de hoe- 

 veelheid oxydule en oxyde zoude geene waarde gehad hebben, 

 daar er tusschen het scheppen van het water en den tijd van 

 het onderzoek ruim tijd was geweest tot gedeeltelijke of geheele 

 oxydatie van oxydule tot oxyde. 



Ad. 16 en 17. Chloor en zwavelzuur vond ik belangrijk 

 quantatief te bepalen, en dit werd mogelijk door de gemakke- 

 lijke titreermethoden daarvoor. Chloor werd bepaald door sal- 

 peterzuur zilveroxyde met een druppel neutrale chroomzure- 

 potasch-oplossing ( \ ) als indicator ; als de voorraad het toeliet 

 werd voor die titreering 100 cc. water gebruikt. Voor de 

 titreering van zwavelzuur werd, als de voorraad het toeliet, al 

 naarmate het gehalte groot of gering was, 50 of 100 cc. 

 water gebruikt, dat na koking met overmaat van — chloorba- 

 rium-oplossing werd vermengd, met geringe overmaat van 



\ ehroomzure potasch teruggetitreerd, 50 cc gefiltreerd in 

 een cylinderglas van gelijke afmetingen als van twee andere, 

 waarin 0,2 en 0.6 cc der -^- chroomzure-potasch-oplossing met 

 gedistilleerd water tot 50 cc was verdund, en door vergelij- 

 king daarmede de overmaat van ehroomzure potasch geschat 

 en bij de bepaling van het zwavelzuur (S0 3 ) gehalte in rekening 

 gebracht. De wijze van bepaling brengt mede, dat in de opga- 

 ven der hoeveelheid S0 3 per liter onder ongunstige omstandig- 

 heden eene fout van 0.02 gram kan voorkomen; echter met 

 dien verstande, dat die zeer zeker niet zoo groot is, waar een 



