— 412 - 



met klapperboomen beplant ; alleen op Poelan Temadjoe, waar 

 ïeysmann 1) zich voor twintig jaar vijf uren ophield, P.Randajan, 

 het kleine P. Seloewas en vooral op P. Lemoekoetan zijn nog 

 grootere gedeelten van het oorspronkelijke bosch behouden 

 gebleven. Het laatstgenoemde eiland, welks lengteas van noord 

 naar zuid en ongeveer evenwijdig aan Borneo's westkust loopt, 

 heeft in het midden een laag smal gedeelte ; over dit zadel 

 maakte ik nog den avond van den 3 den een klein uitstapje 

 naar het westelijke strand om mij voorloopig met de plaats 

 bekend te maken. Reeds van het begin af had ik vooral mijn 

 aandacht geschonken aan boomen en klimplanten, daar ik 

 hopen kon, juist hieronder veel nieuws en belangrijks aan te 

 treffen, omdat daarvan meestal niet dan met moeite bloemen 

 en vruchten te verkrijgen zijn, en zij om die reden dikwijls 

 min of meer door de verzamelaars veronachtzaamd worden. 

 En voor dat doel is Borneo geen ongeschikt land, daar de 

 Dajaks zeker en krachtig de bëiioeng (bijl) weten te hanteeren 

 en bijna allen ook uitstekend kunnen klimmen. Bij het uit- 

 stapje naar Soeka Lanting had ik echter de opmerking gemaakt. 

 dat te midden van het hoogstammig bosch het bladerendak 

 meestal te hoog en te dicht is, dan dat men van den bodem 

 af bloemen en vruchten kan onderscheiden, vooral omdat deze 

 bij voorkeur gevormd worden in de toppen der boomen, waar 

 het licht vrijen toegang heeft. 



Op Lemoekoetan koos ik daarom in den voormiddag van 

 den 4 den October eerst een, op een steile helling van het eiland 

 pas opengekapte ladang uit, vanwaar uit, naar ik hoopte, met 

 den tooneelkijker de boschrand gemakkelijk zou kunnen worden 

 afgezocht. Doch daarin had ik mij, tenminste wat de gemak- 

 kelijkheid betrof, zeer bedrogen. Links en rechts lagen inde 

 reeds met mais, sorghum, pisang, bataten, enz. beplante ladang 

 en vooral langs den boschrand nog groote half verbrande 

 liottinen door elkaar, en ik moest nu eens over de dikke 



