- 233 — 



„Wel neemt de lupine vrije stikstof op, maar op een andere 

 „wijze, n. 1. door middel van de z. g. „Hellriegelsche" knolle- 

 „tjes, die in groote hoeveelheden voorkomen aan de wortels der 

 „planten, behoorende tot de groep der leguminosen ; en lupine 

 „staat daarin volstrekt niet alleen. (Er zijn ook nog andere 

 „planten, zij het dan ook slechts lagere wieren, die uit de vrije 

 „stikstof van den dampkringeiwitstoffen kunnen bereiden. Bapp.). 



„Al de planten, behoorende tot de familie der Papiliona- 

 „ceën, bezitten min of meer de eigenschap, om door middel 

 „van de z. g. „salpeterzuur vormende bacteriën", vrije atmosphe- 

 „rische stikstof op te nemen. 



„Deze bacteriën, die in groote hoeveelheden in de genoemde 

 „knolletjes voorkomen, veranderen de vrije stikstof in salpe- 

 „terzuur, dat, als nitraat gemakkelijk door de plant opgenomen 

 „kan worden. 



„De vorming geschiedt dus aan de worteldeelen, en van 

 „daaruit wordt de stikstof verplaatst tot opbouwing van 

 „eiwitstoffen en andere stikstofhoudende bestanddeelen naar 

 „de bovenaardsche stengeldeelen. Reeds lang voordat Hell- 

 „Riegel deze bacteriën vond (ik meen in 1873), was het aan 

 „ervaren landbouwers bekend, dat een klaverbeplanting „den 

 „„grond voor de volgende vrucht bemestte". Veelal was deze 

 „dan ook een voorvrucht der verschillende soorten van graan. 

 „Ook bij de suikerkultuur is deze „bemesting" al verschei- 

 dene keeren toegepast, n. 1. door middel van de katjang". 



Bovendien verrijkt groene bemesting met een vlinderbloemig 

 gewas den grond niet alleen met stikstof en humus, maar 

 brengt veelal moeielijk oplosbaar en diep zittend phosphorzuur en 

 kali in meer gemakkelijk oplosbaren vorm in de bouwlaag over. 



Om nu de proeven op eenigszins uitgebreide schaal te 

 kunnen nemen en ook om na te gaan, welke soort lupinen 

 het beste voldeed, werden op de kweekenjen uitgezaaid : 



10 Kilo witte lupinen (albus) 



10 „ gele „ (luteus) en 



10 „ blauwe „ (varius), 

 en werd hiervan een beschot verkregen van: 



