318 



slechts 1°.25 kouder moeten zijn dan Tosari. Evenwel vond 

 Jünghuhn in Juli 1838 op het Diëngplateau eene laagste 

 temperatuur van — 0° 6, terwijl het gemiddelde der laagste 

 temperaturen dier maand 1°.6 bedroeg. Daarentegen was de 

 laagste temperatuur te Tosari in Juli 1896 (die zeer koud was) 

 slechts 9". 5 en was het gemiddelde der laagste aanteeke- 

 ningen 11°.6; het verschil met Tosari, dat ongeveer 1° moest 

 zijn, is dus feitelijk 10°. Het schijnt daarbij, dat de verwar- 

 ming der plateau's niet in die mate toeneemt als de uitstraling* 

 Immers de verwarming is op het Diënggebergte geringer dan 

 te Tosari. Gemiddeld was de hoogste temperatuur daar 15°.7, 

 te Tosari 22°; de hoogst geobserveerde was daar 17°.12, 

 hier 26°. Deze hooge middagtemperaturen van Tosari ver- 

 klaren zich door locale eigenaardigheden en wel door den 

 donkeren zandgrond. Van alle soort bodem is het de donkere, 

 grofkorrelige zandbodem, die de meeste warmte absorbeert. 

 De onderzoekingen van Sciiubber *) hebben aangetoond dat, 

 zoo men de warmte-absorptie voor zandgrond gelijk 100 stelt, 

 die voor humus slechts 49 bedraagt. En de hooge plateau's 

 van Jang en Diëng zijn geheel bedekt met humus. Zoo 

 is het verklaarbaar, dat ik zelfs om 1 uur 's middags, wel bij 

 bewolkten hemel, maar toch in den warmsten tijd van het 

 jaars eens 12° constateerde, terwijl de laagst geobserveerde 

 temperatuur in dien tijd en op dat uur te Tosari 1 7° bedroeg. 

 Wij dienen thans nog na te gaan, waarom de verschillen in 

 den drogen tijd zoo veel grooter zijn dan in den natten. 

 Door de mindere bewolking is de insolatie in den oostmoessou 

 sterker, waardoor de middagtemperatuur hooger wordt, en 

 tevens is de uitstraling om dezelfde reden 's nachts grooter, 

 waardoor de koude toeneemt. De gemiddelden der droge en 

 natte maanden verschillen slechts weinig, maar de schommelingen 

 verschillen zeer veel. Te Tosari zijn zij in Juli gemiddeld 

 gelijk 10», op den Diëng 14°, en op het Jangplateau zullen zij 



