— 320 — 



knollen zullen bevriezen ; zij zijn ongunstig voor bladgroenten, 

 graan en bloemen, want zoo de temperatuur der bladeren ook 

 gedurende het warme jaargetijde geregeld tot 5° a 3° daalt, 

 welke planten zullen dan daartegen bestand zijn? In den 

 oostmoessoti zullen zij zich natuurlijk voor temperaturen ver 

 beneden nul moeten accommodeeren. Ook gedurende den koud- 

 sten tijd daalt de temperatuur der aarde te Tosari nooit be- 

 neden 5°, die der lucht niet beneden 8° (voor den westmoesson 

 zijn de laagste cijfers 11° en 14°); daarbij is de aarde weinig 

 begroeid en valt de uitstraling van gras en bladeren bij na weg. 

 Al de boven voor het Jangplateau meegedeelde cijfers hebben 

 slechts betrekking op de groote aloen-aloen het is niet zeker, 

 dat de hellingen van den Argopoero-Tandoe-Semeroe nog veel 

 kouder zullen zijn, in overeenstemming met hunne meerdere 

 hoogte (zie aanmerk, boven). Evenwel is het waarschijnlijk, 

 dat de koude op de zuidelijke hellingen (hertendal) nog sneller 

 zal toenemen dan men volgens de hoogte zou verwachten en 

 dat ook de vochtigheid daar vrij groot zal zijn. Immers daar 



deze hollii 



Iwesten open zijn 



vangen zij dus eerst laat de stralen der ochtendzon, terwijl 

 de middagzon meestal door wolken bedekt is; voor de meer- 

 dere vochtigheid pleiten ook de vele bronnen en het moeras, 

 dat men daar vindt. 



Deze bezwaren zal men wel moeten overwegen, vóór men 



besluit in het hertendal een sanatorium te bouwen ; zij gelden 



voor alle westelijke hellingen der bergen, on het is toch 



niet alleen de koude, die wij voor onze zieken zoeken; ware 



het zoo, dan zouden wij in Europa onze zieken gedurende 



de zomermaanden in kelders verplegen. Mocht men hier 



proeven en cijfers wenschen, zoo kan ik deze verstrekken; 



m ik zulk haast overbodig bewijs-materiaal te 



nen laten rusten, want niemand zal er wel aan denken 



ville van ijzerhoudende bronnen een „Kurhaus" te bouwen 



er in de nabijheid reeds een „Sanatorium" is, waarheen 



water gemakkelijk door buizen geleid kan worden. Daar 



lieer van Gexxep evenwel in zijne beide verbande- 



