djagoeng en tabak de voornaamste voortbrengselen zijn, zoo 

 mogen wij niet twijfelen, dat ze ook op het Janggebergte met 

 voordeel geplant zullen kunnen worden. Zekerheid verkrijgt men 

 echter slechts door proefnemingen. Daarom heb ik een tuintje 

 aangelegd en daar aardappelen en boonen geplant; over eenige 

 maanden zullen de andere commissieleden kunnen beoordeelen 

 of deze geslaagd zijn. Ik vond er aardappelstruiken met zeer lang 

 loof, maar met kleine knollen, die goed smaakten; wellicht 

 zullen met zorg geplante aardappelen nog beter slagen. De assis- 

 tent-wedono van Baderan had djagoeng geplant, die een sappig 

 groot blad toonde; over de vruchten zal men eerst later kunnen 

 oordeelen 1). Evenwel valt het te betwijfelen of eigenlijke 

 bladgroenten zullen slagen, zoo men er op let, dat ook in den 

 warmsten tijd de temperatuur van het gras tot 6° daalt en in 

 den kouden ver beneden 0°. Zullen Europeesche graansoorten 

 zulke koude verdragen, zooals de Heer van Genkep beweert? 

 Immers wij planten in Europa ook geen granen in Maart of 

 April. De phyto-phaenologische onderzoekingen hebben aan- 

 getoond, dat de temperatuursommen, waarbij eone plant zich 

 ontwikkelt, in verschillende streken zeer varieeren kunnen: 

 planten hebben dus een sterk aeclimatatie-vermogeii, maar 



zonderlijk bepaald worden. Gemiddelde jaartemperaturen zijn 

 voor de beoordeeling van weinig belang, want er zijn an- 

 dere temperatuursommen wenschehjk voor de periode der 

 ontkieming en weer andere voor het rijpworden der vruch- 

 ten. Zoo zoude het mogelijk kunnen zijn, dat sommige plan- 

 ten wel in den natten, warmen moesson kunnen groeien 

 en niet in den drogen kouden ; dan zal men slechts eenmaal 

 kunnen oogsten, waar men in het ïenggergebergte twee- of 

 driemaal oogst. Ook zou een deskundige moeten beslissen of 

 de vruchtbare vette bodem dezer hoogvlakte wel de meest 

 gifwenselite is voor vele tot voedsel dienende planten. 



