van het ongunstige klimaat reeds zoovele verliezen geleden 

 hebben, dat zij er aan denken hunne nederzettingen op te 

 geven, komen öf uit eene vijandige bron voort öf zijn ten 

 minsle zeer overdreven. 



Het spreekt wel van zelven, dat de Duitschers, die nog 

 slechts zeer geringe ervaring hebben van tle beste leefwijze in 

 een tropisch klimaat, niet zonder gevaar aan de lage koraal* 

 kusten kunnen wonen, doch dit is eene zaak, die op den duur 

 wel ten gunste veranderen zal. 



Om zich een denkbeeld van de toestanden aan de Duitschc 

 kust te kunnen vormen, wensch ik een korte aanhaling te 

 doen uit het werk van Dr. Hoco Zóller, gestiteld: «Duitsch 

 Meuw-Guinea en mijne beklimming van het FinUlerre-gebergle" , 

 uitgegeven te Slultgart in 1891. Hij zegt daarin o. a. hel 

 volgende : 



»Wie zich van Keizer-Wilhelms-land naar Australische be- 

 richten een denkbeeld wil vormen, zou een karikatuur-beeld 

 verkrijgen, dat even weinig met de werkelijke toestanden 

 overeenkomt als de voorstelling omtrent onze kroon kolonie, 

 die op de onbezonnen kritiek van ongeduldige en ontevreden 

 m koloniale ambtenaren berust. De door niemand ontkende 

 schoonheid van het landschap is niet de eeuige lichtzijde van 

 Dnilsch Nicuw-Guinea. Hiertoe belmoren veeleer nog andere 

 gunstige omstandigheden als b. v. : de reindheid en orde, die in de 

 nederzettingen der blanken heersenen, de meerendeels vriend- 

 schappelijke omgang van de kolonisten met de inboorlingen, ft 

 vruchtbaarheid van den bodem, hel betrekkelijk gunstig kliiniatj 

 voldoende ankerplaatsen, de mogelijkheid om de noodige 

 arbeidskrachten Ie verkrijgen, enz. 



• De bekoorlijkheid van schoon gebogen stramllijnen , de af- 

 wisseling lusschen steile kusten, heiivdrccksen en kust vlakten. 

 hel natuurlijk sieraad eener tropische plantenwereld, dit alles 

 is in de beste overeenstemming met bel werk van menschen- 

 handen, als de goed onderhouden aauplaulingen , de nette 

 huizen , de goede wegen , welke de nederzettingen doorkruisen , 



