eene soort van kosi ag verkregen hebben. 



Aan de kust erkennen ook de meeste stammen, ten minste 

 voor (kn schijn , het Nederlandsche gezag en zij zijn zeer ge- 

 steld op wapenhorden en Nederlandsche vlaggen. 



In het binnenland zijn de inboorlingen natuurlijk schuw en 

 wantrouwend, doch zij zijn tevens ook zeer geneigd om met 

 Europeanen in aanraking te komen, daar deze hun vele nuttige 

 zaken kunnen verschaffen. Maar indien zij in het denkbeeld 

 verkeercn , dat de komst van de vreemdelingen een aanslag 

 kan zijn op hunne vrijheid, weigeren zij alle onderhandeling 

 en trekken zich terug met het doel, om ter gelegener tijd 

 bun slag te slaan. Als zij overtuigd zijn, dat eene expeditie 

 geene vijandelijke bijbedoeling heeft, zal hel in de meeste 

 gevallen gelukken met hen op een goeden voet te komen. 

 Hoogstwaarschijnlijk is echter het binnenland zeer dun bevolkt, 

 daar bot voor de inboorlingen in de hoogere hergstreken 

 moeielijk is m hun levensonderhoud te voorzien en zij hoven- 

 dien het koudere klimaat zoo veel mogelijk vermijden. In het 

 gebied van ijs en sneeuw zal men natuurlijk geen enkelen 

 inboorling aantreffen. Het bezwaar van de woestheid der in- 

 boorlingen reken ik dus in het geheel geen. 



Wat hel klimaat betreft, is het niet Ie ontkennen, dat dit op 

 v ele plaatsen aan of nabij de kust en ook op uitgestrekte 

 'aagvlaklen zeer ongezond is. Doch dit is in Indië eigenlijk 

 '"et alle kuststreken het geval en men kan door voorzichtige 

 levenswijze en andere hygiënische maatregelen daarin veel 

 verbetering brengen. Als voorbeeld hiervan noem ik o. a. den 

 zendeling Woelders , die met zijne vrouw meer dan twintig 

 Wen aan de ongezonde kust van de Geelviuk-baai heeft door- 

 gebracht en nooit ernstig ziek geweest is. In elk geval is 

 de ongezondheid van hel klimaat alleen te duchten voor de 

 bemanning van het schip, dat geruimen tijd zal moeten 

 wachten op de terugkomst van de expeditie. 



v oor deze zelve heslaat niet het minste gevaar, wanneer 

 2l J Je reis dadelijk in bel hooge bergland aanvangt. Men 



