De eerste verklaring dateert reeds van de leerlingen van 
THALES, met name van ANAXIMANDER, die van 611—547 v. Chr. 
leefde, terwijl ARISTOTELES en na hem STRABO en PrINIus, door 
aan in de aarde gedrongen wind (dus aan de spankracht van 
gassen en dampen) de schuld te geven, als de stamvaders van 
de plutonische theoriën kunnen worden beschouwd. 
In den nieuweren tijd vond de instortingstheorie haren besten 
verdediger in Orro VOLGER met zijn in de jaren 1857 en 1858 
verschenen werk: „Ueber das Phünomen der Erdbeben in der 
Schweiz”, en ongetwijfeld hebben in de door den schrijver 
behandelde terreinen, evenals in België, langs den zuidrand 
van den Harz en ook op Sumatra (*) en Java, dikwijls instor- 
tingen van kalkgrotten plaats gehad, die in den naasten om- 
trek aardbevingachtige trillingen hebben veroorzaakt. 
Voor de verklaring van die hevige schokken, welke over 
geheele landstreken worden gevoeld, vond men echter alge- 
meen deze theorie onvoldoende. Men zocht de oorzaak die- 
per en het ligt voor de hand, dat men het oog richtte 
op vulkanische uitbarstingen, welke van zulk eene hevige 
krachtsontwikkeling in het binpenste der aarde getuigen. 
De reusachtige hoeveelheden van gassen, dampen en vaste 
stoffen, die gedurende eene uitbarsting door het kraterkanaal 
worden geperst, geven dan ook ongetwijfeld tot trillingen aan- 
leiding, die vóór en gedurende de eruptie dan ook niet zelden 
als aardbevingen worden waargenomen. Ook bij zeer hevige 
uitbarstingen zijn deze bevingen echter van weinig beteekenis 
en gedurende de Krakatau-ramp in 1883 werden luchttrillin- 
gen waargenomen, maar werden nergens aardschokken gevoeld. 
De aardbevingen daarentegen, die de grootste verwoestingen 
hebben aangericht, kunnen niet in het minste verband met 
eenigen bekenden vulkaan worden gebracht. 
en beschouwde daarom deze laatste als te zijn veroorzaakt 
door zeer diep liggend vulkanisme, dat niet tot de oppervlakte 
kon doorbreken en daarom plutonisme werd genoemd. 
(1) Men zie b.v. in het Jaarboek van het Mijnwezen van 1877, 2de 
Deel, een bericht over eene aardstorting bij Pau in de Afdeeling Agam 
van de Padangsche Bovenlanden. 
