— 187 — 
voor Midden- en West-Java aannemen. — Standplaats: in 
hoogstammig, nogal schaduwrijk, heterogeen oerwoud op constant, 
nogal vochtigen vruchtbaren bodem bij Pantjoer. — Voorko- 
men: niet gezellig groeiend ; maar in vrij groot aantal in de bos- 
schen van Pantjoer verstrooid. Bladafval: altijd groen. 
— Bloei-en vruchttijd: bloemen in begin April ; jonge vruch- 
ten in Juni en bijna rijpe vruchten in September. Rijk vrucht- 
dragend. — Gebruik Hout: volgens de Inlanders te Pantjoer 
(zie boven) niet duurzaam en daarom niet gebezigd. De nogal 
geringe duurzaamheid, vooral bij expositie aan weder en wind is 
gebleken door een op ons verzoek door den Heer T. OrToLANDER 
te Pantjoer genomen proef; na 2 jaren was het geëxponeerde 
houtstuk nogal vrij erg door fungi aangetast en had het zwarte 
vlekken gekregen. Spint en rijphout effen wit, nogal sterk, reuke- 
loos. Zonder kernhout. De uitnemende eigenschappen van het 
Europeesche esschenhout schijnen bij deze Fraxinus van Java 
gemist te worden. Een nader technisch onderzoek blijft echter ge- 
wenscht. — Gebruik van schors, enz.: de bladeren nabij 
Pantjoer in Bösoeki algemeen als surrogaat voor opium gerookt. 
Deze eigenschap werd het eerst door Dr. Boorsma (1) nader onder- 
zocht en door den Assistent-resident DE JAAGER in Probolinggo 
ontdekt. Aan het door den Heer p. J. met bladeren aan den 
Directeur van ’s Lands Plantentuin (een paar jaar na de ontdek- 
king der boomsoort) opgezonden rapport is het volgende ontleend : 
„Nu (Aug. 1894) ongeveer drie jaren geleden bemerkten 
eenige Inlanders, dat de afgevallen bladeren van deze boomsoort 
bij verbranding een lucht als van opium verspreiden. Zij 
wreven de bladeren in de hand fijn, vermengden die met 
tabak en maakten er klobots (sigaretten van maisblad) van. Daar 
de reuk veel heeft van opium, gebruikten zij ze als surrogaat. 
Het gebruik heeft zich echter nog niet verder verspreid, maar 
bepaalt zich tot enkele personen in die streek en is elders 
geheel onbekend. Volgens die personen ondervindt men niet 
de minste gevolgen van het rooken der droge bladeren, 
men wordt er noch dronken, noch duizelig, noch opgewekt 
en 
(1) Teysmannia 1894 p. 564. 
