_— 367 — 
om te Tirtusari de nog onbeplante tuinen vol te planten. 
Reeds meermalen is er op gewezen, dat de wijze van bewerking 
van den bodem een grooten invloed uitoefent op de voor 
het plantenleven zoo noodige nitrificatie of salpetervorming. 
In een degelijk omgewerkten en goed geventileerden grond 
komt veel stikstof vrij in een vorm, geschikt om door de planten 
te worden opgenomen; en, daar de voorraad stikstof verbin- 
dingen op zich zelf in den bodem ruim voldoende is, doch 
slechts wacht op ontleding, om voor de planten assimileerbaar 
te worden, zoo moet door flinke grondbewerking hiertoe gele- 
genheid gegeven worden. 
Doch nitrificatie alléén is niet voldoende; deze moet steeds 
gepaard gaan met pogingen, om eene beknodskn humusvor- 
ming te bevorderen. 
Eene uitsluitend minerale bemesting dus op arme gronden, 
dan wel het niet toepassen van bemesting op rijke gronden is 
in beide gevallen verkeerd, en elk op zich zelf onvoldoende 
voor een rationeele cultuur van gewassen, terwijl het boven- 
dien een ongunstigen invloed op den physischen toestand van 
den grond uitoefent. 
Men geve dus niet alleen aan den grond zooveel mogelijk 
de minerale bestanddeelen terug, welke daaraan door den oogst 
worden onttrokken, doeh men dient ook den grond te verrijken 
èn met stikstofhoudende èn met organische, humusvormende 
bestanddeelen. 
Met het oog op het bovenstaande werd dan ook in het afge- 
loopen jaar aan grondbewerking en groene bemesting (humus- 
vorming) zeer veel zorg besteed, alhoewel in de sedert 1892 
toegepaste werkwijze geen verandering werd gebracht. 
Zoo als dan ook vroeger reeds bekend gesteld werd, bestaat 
deze werkwijze in het flink omwerken (patjoelen) der tuinen, 
benevens in het slaan van kleine greppels, om hierin het on- 
kruid en de afgevallen bladmassa, bij wijze van groene bemes- 
ting te begraven. 
Deze bewerking werd echter zooveel mogelijk in den Oost- 
moesson toegepast, om te voorkomen, dat de vele en zware 
