45 
en, in een moeras, zwaardleliën, kalmus en vorschenbeet. Dat 
is eene flora als de tegenwoordige van Noord- Duitschland, bij 
eene gemiddelde jaarlijksche temperatuur van 99 €. In dat 
gedeelte van Spitsbergen bedraagt die nu — 8!/,? С. 
In nog ietwat warmer klimaat moet de rijke tertiaire flora 
van Groenland (voornamelijk bij 70° N.B.) geleefd hebben; 
de gemiddelde temperatuur voor het jaar bedraagt daar nu — 
790. Daar groeiden, naast vele andere soorten van groote 
woudboomen, ook mammouthboomen (Sequoia), het japansche 
geslacht Gingko, kastanjeboomen, magnolia's met groenblijvend 
loof, laurieren en een wijnstok. Nu moeten wij, zegt Heen, 20° 
tot 25° zuidwaarts gaan, naar de oevers van het meer van 
Genève, naar Californië en Japan om, onder eene jaarlijksche 
temperatuur уап 10:59 C., іп Europa, Noord-Amerika en Azië 
eene dergelijke plantenwereld aan te treffen. 
Ook meer westelijk, in den arctischen archipel van Noord- 
Amerika , op Banks-Land, bij 74559 N.B., en Prins-Patrick- 
eiland, bij 76° N.B., en meer oostelijk op het eiland Nieuw- 
Siberië, bij 75 — 75 15° N.B. '), en nog eenige andere plaatsen 
binnen den noordpoolkring, heeft men vele overblijfselen van 
eene rijke boschvegetatie verzameld, welker bestaan bewijst, 
dat eenmaal een veel warmer klimaat, overal rondom en nabij 
de noordpool moet geheerscht hebben dan daar nu is, en dat 
het verschil met den tegenwoordigen toestand bier belangrijk 
grooter was dan op gemiddelde breedte. Terwijl voor Zwit- 
serland eene temperatuursverhooging van 7? C. zou zijn voldoende 
geweest om het bestaan der midden-tertiaire plantenwereld 
mogelijk te maken, is dat voor de poolstreken volstrekt niet 
het geval. Het verschil met den tegenwoordigen toestand was 
daar zoo groot, dat wij de temperatuur van Groenland, bij 
1) Voor Banks- Land en Prins-Patrick-eiland is de mogelijkheid niet geheel 
uitgesloten, dat de boomen aangespoeld zijn, hoewel het den ontdekkers 
zelf toescheen, dat zij op de plaats moesten gegroeid zijn. Ор Nieuw-Siberië 
is, volgens Вохск en тох Tou, blijkens het voorkomen van bruinkolen met 
vele bladafdruksels, het laatste stellig het geval geweest. (J. SCHMALHAUSEN, 
Tertiäre Pflanzen der Insel Neu Sibirien. St Petersburg 1890. Мет. Acad.). 
