45 
Zeer weinig weten wij nog van het vroegere leven op hooge 
zuidelijke breedte. Over het geheel moeten daar echter, te 
oordeelen naar het karakter der fossiele planten- en dierenwereld 
van gemiddelde breedtegraden, dergelijke klimatische verschijn- 
selen bestaan hebben als in het noordelijk halfrond 7). 
Dat, niettegenstaande den langen poolnacht, vroeger zelfs 
immergroene boomen en struiken in de arctische gewesten 
konden gedijen, tracht Heer te verklaren door vergelijking 
met tegenwoordige verschijnselen: dat ook nu enkele boomen 
en struiken nabij den 704% graad noorder breedte den langen 
poolnacht verdragen, dat vele tropische planten in St. Petersburg 
in kassen overwinteren, waar zij gedurende langen tijd zeer 
weinig licht ontvangen, en dat de wintergroene alpenstruiken : 
dwergdennen (Legföhren), alpenrozen en heidekruiden, insgelijks 
maandenlang door de sneeuw van alle licht beroofd worden. 
Men kan daar nog bijvoegen, dat de poolnacht belangrijk 
bekort wordt door de schemering welke daar zeer sterk is 
(Hann, Klimatologie p. 749), dat bij lagen invalshoek der zonne- 
stralen haar lichtende werking in veel mindere mate afneemt 
dan haar verwarmende invloed en dat, eindelijk en voorname- 
lijk, de arctische zomer wel kort duurt, doch dan ook de 
hoeveelheid zonnelicht relatief groot is en de helft bedraagt 
van die in een jaar aan den equator ontvangen wordt >). 
De planten kunnen aldus een rijken voorraad zetmeel opsparen 
en daaruit puttende, zoodra in de lente de temperatuur toeneemt, 
hunne knoppen en bladeren snel tot ontwikkeling brengen. 
Een van de belangrijkste uitkomsten van Heer’s onderzoe- 
kingen is ook dat de tertiaire arctische flora om de pool 
1) De tertiaire Йога van Nieuw-Zuid-Wales en van Nieuw-Zeeland bezat 
bijvoorbeeld hetzelfde klimatische karakter van en was zelfs nauw verwant 
met dat van Europa (Errisosnausen, Denkschr. K Akad. Wien, Math. Nat. 
СІ. 1886, Bd. 53, p. 79 еп 1887 p. 140. 
3) В. Sen, Die Lichtvertheilung auf der Erdoberfläche; Enns, Jahr- 
buch für Photographie, 1888, Rel. in Perenmans’s Mitteilungen, 1888 Litt. 
Ber. No. 546. 
