47 
het bestaan van warmtegordels aan. Door nadere studie van 
de verspreiding der zeedieren slaagde hij er in een tropischen 
gordel te herkennen, welke naar het zuiden tot den 20%% graad 
2.В. reikt en naar het noorden de zuidelijke deelen van 
Europa omvat; een gematigden (naar het klimaat eigenlijk 
subtropisch te noemen) gordel, welke ten westen van Scan- 
dinavië in een zeearm, die aan den tegenwoordigen Atlantischen 
Oceaan beantwoordt, zich het verst noordelijk uitstrekt; en 
eindelijk een borealen (eigenlijk warm gematigden) gordel, 
waartoe ook het hoogste noorden behoort. Door het geheele 
jura-tijdperk heen, dat, naar de veranderingen der organi- 
sche wereld te oordeelen, zeer veel langer moet geweest zijn 
dan het tertiaire, en ook gedurende де krijtperiode , blijven deze 
grenzen, niettegenstaande aanzienlijke veranderingen in de ver- 
deeling van land en zee plaats hadden , in het algemeen onveran- 
derd, een bewijs hoe weinig invloed die verdeeling op de alge- 
meene verdeeling der warmte over de aarde, wat althans de 
temperaturen van het zeewater (en de zeeklimaten) betreft , heeft. 
Waarschijnlijk hebben ook gedurende vroegere tijdperken 
dergelijke klimaatgordels, misschien met nog geringer onder- 
linge temperatuursverschillen, bestaan en wellicht zal men in 
andere werelddeelen eenmaal even goed er in slagen deze op 
te sporen als voor de jura- en de krijt-periode in Europa. 
Voor de beoordeeling van de klimaten der oudere perioden zijn 
in Europa de geologische verhoudingen te ongunstig. Werkelijk 
schijnt de arctische kolenflora toch ook een weinig van de 
europeesche af te wijken, en op grond van de waargenomene 
bijna volkomen stabiliteit gedurende het grootste gedeelte van 
het mesozoische tijdvak, zal de  warmteverdeeling, waar- 
schijnlijk ook sedert het begin van het palaeozoische tijdvak, 
geene aanzienlijke veranderingen ondergaan hebben.  Zooveel 
slaat reeds vast, dat gedurende de kolenperiode in Europa 
en Noord-Amerika eene geringere dan de tegenwoordige 
tropische warmtegraad het best de waargenomen verschijnselen 
verklaren zou. Doch stellig gaat men te ver door in een 
