50 
tegenwoordige type. Die van den jura bereiken naar het noor- 
den Noord-Duitschland en het midden van Engeland. Im de 
krijtperiode en de eerste helft van den tertiairen tijd hebben 
zij Мег slechts een weinig zuidelijker grens, in andere wereld- 
deelen daarentegen heeft zich die grens verder van den evenaar 
verwijderd; algemeene veranderingen, welke de geheele aarde 
betroffen, nemen wij gedurende de krijtperiode nog niet waar. 
Noord-Amerika heeft reeds in den juratijd eenigszins koeler 
klimaat dan Europa bezeten, in de krijtperiode wordt dat nog 
duidelijker en terwijl het eoceen in Midden-Europa een bijna vol- 
komen tropisch karakter heeft, is de eocene flora in het binnen- « 
land van Noord-Amerika die van een subtropisch of gematigd 
warm klimaat. Europa. moet, althans gedurende den tertiairen 
tijd, in vergelijking met andere streken, een abnormaal warm, 
het binnenland van Noord-Amerika een abnormaal koel klimaat 
bezeten hebben, — een verschil geheel analoog met het tegen- 
woordig bestaande en hoogst waarschijnlijk ook aan dezelfde 
oorzaken te danken. Noord-Amerika vormde reeds zeer vroeg 
een groot vastland, waaruit zich aan den overgang van de 
krijtperiode tot den tertiairen tijd de laatste groote zeearmen 
terugtrokken , zoodat het continentale karakter reeds toen zich in 
zijn tegenwoordigen toestand ontwikkelde. Het moet daardoor , 
onder dezelfde algemeene warmteverhoudingen der aarde een 
geheel ander, koeler klimaat bezeten hebben dan Europa. Dit 
toch bestond gedurende lange eeuwen uit eilanden en schiereilan- 
den met groote binnenzeeën en breede zeearmen, waarlangs, 
met de overheerschende winden warm water uit zuidelijke stre- 
ken kon worden aangevoerd, welke het klimaat tot in de poolzee 
zeer mild moeten hebben gemaakt. Verder schijnen er gedurende 
lange tijden en tot in de tertiaire periode, over Rusland en 
Siberië ruime verbindingen van de arctische zeeën met de warme 
zeeën van Europa en zuidwestelijk Azië bestaan te hebben. 
Ook de arctische streken van noordoost-Azië en Noord-Amerika 
moeten daardoor in gunstiger omstandigheden verkeerd hebben 
dan nu en in het centrum van Azië aan den voet van het Allai- 
À 
D 
- 
4 
