52 
van de vorming van lagen, welke al de kenteekenen bezitten 
van onder den invloed van ijs te zijn afgezet. Tegelijkertijd 
bestaat in Europa, Azië en Noord-Amerika en zelfs tot nabij 
de noordpool de weelderige vegetatie der steenkolen. Іп 
eene algemeene, over de geheele aarde werkende oorzaak 
kan men de verklaring van dit opvallende verschijnsel aldus 
niet zoeken. Men heeft ook hierbij gedacht aan eene verplaat- 
sing van de aardas en van de polen. Beproeft men echter 
welken invloed deze zou hebben, zoo blijkt, dat men, ja aan 
de eene pool zoodanige geographische ligging kan geven, dat 
het gelijktijdig voorkomen van ijs en van een bijna tropischen 
plantengroei in verschillende deelen der aarde, waar nu geheel 
tegenovergestelde toestanden bestaan, althans eenigszins minder 
onbegrijpelijk wordt, — men brengt de andere pool dan echter 
te midden van eene echte kolenflora. Ook is de afstand der 
verijste streken van de hypothetische zuidpool zoo groot, dat 
de geheele aarde belangrijk koeler zou moeten geweest zijn 
dan zij nu is, wat stellig niet het geval was. Het is wel 
geheel onmogelijk hier algemeene oorzaken te hulp te roepen, 
en men ziet zich genoodzaakt ook deze uitgestrekte klimatische 
afwijking door locale invloeden te verklaren. Het is nu be- 
wezen, dat het hestaan van ijs in den vorm van gletschers 
in veel hoogere mate afhankelijk is van de vochtigheid van 
het klimaat dan van zijne lage temperatuur. Op het vochtige 
Nieuw-Zeeland dalen gletschers bij eene gemiddelde jaarlijksche 
temperatuur van 10°C, even warm als het klimaat van Weenen 
en warmer dan Genève, te midden van dichte bosschen met 
boomvarens, palmen еп Fuchsia’s, tot 219 М. boven zee 
af, terwijl in de droge bergstreken van Oost-Siberië, bij 
eene gemiddelde jaarlijksche temperatuur van — 15° tot — 18°, 
noch bestendige sneeuw, noch gletschers gevonden worden. 
Aan de zuidzijde van den Himalaja liggen eeuwige sneeuw 
en gletschers (bij + 0.5?C. jaarlijksche temperatuur) ruim 700 
M. lager dan aan de noordelijke (bij — 2,28. temperatuur). 
Опдег de tropen is de jaarlijksche temperatuur aan de grens 
TORRE ава мг се Pa me PET ар сија есені ааа жар, 
la Ба аа RE и са ақ АЯҒЫН FTE 
