54 
van ijs bevorderd te hebben. Groote gelijkmatigheid der 
orographische toestanden over uitgestrekte continentale aard- 
schotsen schijnt voor den kolentijd karakteristiek geweest 
te zijn. Het is dan mogelijk en waarschijnlijk, dat bij het 
steeds hooger opduiken van dit continent, onder de veranderde 
levensomstandigheden, zich eene nieuwe flora ontwikkelde 
welke eerst veel later, aan het begin van het mesozoische 
tijdvak in Europa, in meerdere verheffing van den bodem 
voorwaarden vinden zou, waarvoor zij meer geschikt was dan 
de oude palaeozoische flora, en deze alzoo uitroeien. Van die hooge 
acclimatisatiepunten kan de nieuwe flora zich dan langzamerhand. 
zich voegende naar hoogere temperaturen , in het warme laagland 
verspreid hebben. Werkelijk meent men ook in de perm- 
formatie van Europa sporen van glaciatie gevonden te hebben. 
Ook wijzen vele bijzonderheden in de verspreiding der 
organismen in andere perioden op merkbare verschillen in 
den warmtegraad tusschen onderling niet zeer verwijderde 
streken, en daar invloed van de breedte daarbij niet is waar 
te nemen, moeten deze afwijkingen aan dergelijke locale 
invloeden worden toegeschreven als ook heden in de verdee- 
ling van land en water, bodemverheffing , windrichting en de 
nabijheid van warme of koele zeestroomingen gegeven zijn. 
Voor zoover wij evenwel iets algemeens in de verdeeling 
der warmte hebben kunnen ontdekken, dus met zekerheid van 
den jura-tijd af, geschiedde die, volgens het tegenwoordige 
plan, in concentrisch om de polen gelegen klimaatgordels, van 
de tegenwoordige alleen afwijkend door de onderlinge grenzen 
eu temperatuursverschillen. 
Van de tertiaire arctische flora wist reeds Heer, dat zij cen 
zoo gesloten krans om de pool vormde, dat deze daaruit 
nergens ontsnappen kon. Ook hier kan eene verplaatsing van 
de pool ter verklaring van ће! palaeothermale phenomeen niet 
baten 2). Omdat echter ook geene andere der opgestelde 
1) Van de vroegere pogingen ош, bij gebrek aan beter, de verklaring 
der warme arctische klimaten te zoekeu in seculaire veranderingen van den 
E 
r 
- 
| 
E 
