H 
56 
temperatuur уап het zeewater kunnen doen besluiten dan де 
tegenwoordige, reeds betrekkelijk koele. 
Het moet in het oog loopen, dat al deze plaatsen ook zu 
een relatief koel klimaat bezitten. Daar in tertiairen tijd de 
continenten (met uitzondering van Europa) althans in de be- 
doelde streken van Noord-Amerika, Zuid-Amerika en Oost-Azië 
over het geheel reeds de tegenwoordige grenzen bezaten, ligt 
het wel meer voor de hand in de werking der tegenwoordige 
· invloeden ook de oorzaak te zoeken van de tertiaire afwijkingen 
van het algemeene plan der warmteverdeeling, dan in proble- 
matische aanzienlijke veranderingen in den stand der aardas. 
Het klimaat van een groot continent, zooals dat van het 
tertiaire Noord-Amerika was, afgesloten van den direkten invloed 
van warme zeestroomingen, zal minder gunstig geweest zijn 
voor het bestaan van een subtropischen plantengroei dan het 
insulaire en door zeestroomingen verwarmde klimaat van Europa, 
en het verschil tusschen de klimaten van beide werelddeelen 
zal nog grooter moeten geweest zijn dan het nu is. In 
plioeenen tijd, toen de verschillen met de tegenwoordige 
algemeene warmteverdeeling nog slechts geringe waren, kan 
Japan zeer wel ietwat koeler geweest zijn, wanneer zijn klimaat 
door verbinding der eilanden met het vaste land minder insulair 
was en aldus ook de invloed der koele Oja-Shio-zeestrooming 
zich meer kon hebben doen gelden 1). Пе westkust van Zuid- 
Amerika heeft haar betrekkelijk koel klimaat nu te danken aan 
den invloed der koude Peru-strooming. Bij versterking van dezen 
stroom, waartoe in tertiairen tijd waarschijnlijk alle voorwaarden 
gegeven waren, zou zijne warmere herkomst door die versterking 
kunnen zijn gecompenseerd geworden, zoodat het zeewater , dat 
de tertiaire kust van Chili bespoelde, niet warmer was dan 
het tegenwoordige (14!,?C.). Ook is het koelere tertiaire 
klimaat van Alaska te verklaren door dezelfde oorzaken, waar- 
1) Over deze invloeden op het tegenwoordige klimaat van Japan zie 
A. Worixor, Die klimate der Erde. Jena, 1887. ПІ. p. 365 sqq. 
