61 
bestaan kan. Пе voorstelling eener arctische koude, zooals 
men die vroeger had, heeft men lang verlaten, doch alles 
wijst er op, dat de temperatuur toch eenige graden lager moet 
geweest zijn dan de tegenwoordige '). Uit het karakter der 
flora en der fauna en de uitbreiding van het ijs kan men 
afleiden, dat het verschil met den tegenwoordigen toestand 
op gemiddelde breedte slechts weinig meer dan 590. Кап 
bedragen hebben. Рехск slaagde er in de pleistocene sneeuw- 
grens voor een aantal gebergten bij benadering te bepalen op 
gemiddeld 1000 M. (afwisselend tusschen 500 en 1500 M.), 
hetgeen beantwoordt aan hoogstens 6°C. daling der tempe- 
ratuur °). De fauna der Noordzee had een arctisch karakter 
en in de Middellandsche zee leefden vele vormen, welke nu 
in de Noordzee gevonden worden. Топ, vond, dat de zee- 
mollusken еп zeezoogdieren in de zoogenoemde Yoldia-kleien 
van het Kattegat en de Noordzee temperaturen aangeven als 
thans in de Karische zee voorkomen; de temperatuur van het 
zeewater in dat gedeelte van Europa schijnt aldus gedurende 
de grootste koude 3—10?C lager geweest te zijn dan de 
tegenwoordige. In de richting naar den equator moet, althans 
in het zeeklimaat, naar de organismen te oordeelen, het tem- 
peratuursverschil geringer geweest zijn. 
Die over de geheele aarde heerschende koude heeft zich 
echter niet onafgebroken doen gelden tot aan het begin van 
Onzen tijd. In Europa en Noord-Amerika, waar шеп de 
glaciale verschijnseleu het langst kent en reeds goed onder- 
zocht, heeft men op vele plaatsen, te midden van glaciale 
vormingen, eene laag gevonden zonder eenig spoor van ijs- 
werking en met resten van planten en dieren, die geen koeler 
klimaat aanwijzen dan het tegenwoordige. Deze interglaciale 
vormingen bewijzen, dat de koude onderbroken werd door 
1) Tot dit inzicht is men vooral gekomen door meteor. onderzoekingen 
van Woeikor, Ueber die klimatischen Verhältnisse der Eiszeiten sonst und 
jetzt, Verhandl. d. Gesellsch. f. Erdkunde. Berlin , Wd. 7. p. 151 sqq. 
?) Рекск, Ibid. 
