65 
vens der palaeontologie en geologie heeft ondergaan. Welke 
oorzaak kunnen deze gehad hebben? 
Het is nu wel met volkomen zekerheid bewezen, dat even- 
min als op de meteorologische toestanden der aarde, ook op 
de klimaten eene andere bron van warmte ooit merkbaren 
invloed kan hebben uitgeoefend als de zon. In veranderingen 
der zonnewarmte, en wel, groote veranderingen der zonne- 
warmte, moeten wij aldus de oorzaak zoeken der geologische 
klimaten. Zal nu echter ook de algemeene verdeeling der 
warmte over de aarde bij aanzienlijke vermeerdering of ver- 
mindering der zonnestraling die zijn, zooals zij naar de geo- 
graphische geschiedenis der organismen geweest is? 
Dat schijnt mij inderdaad het geval te zijn, zooals in de 
eerste plaats door de tegenwoordige verdeeling der warmte 
bewezen wordt. Bij vergelijking van de temperaturen , zooals 
Lenker 1) die voor de verschillende breedtegraden berekend 
heeft naar de zonnestraling, met de door Sprraver °) uit де 
waarneming gevondene (Tabel XXII bij Лехкек) blijkt eene 
ontzaglijke verplaatsing der warmte in de richting van den 
equator naar de noordpool. Tusschen 50° еп 709 N.B. 
bestaat eene sterke overmaat van warmte, die aan een te 
kort in equatoriale streken beantwoordt; in de overgangs- 
zone tusschen 10° eu 50° N.B., is die overmaat slechts ge- 
ring. De oorsprong van die warmte-overmaat moet , zooals ook 
aan de kaarten der thermische isanomalen van Sprrarer te zien is 
(men vergelijke ook PrrEnwANN's Mitteilungen 1887, Tafel 20, 
en 1889, Tafel 17 en 18), gezocht worden in de warme zeestroo- 
mingen en de overheerschende winden. In den Atlantischen 
Oceaan, noord-westelijk van Noorwegen, is de jaarlijksche 
temperatuur aldus 1296. en de temperatuur in Januari zelfs 
2490. hooger dan zij theoretisch naar de breedte zijn moest; 
| a 
1) W. Zenker, Die Vertheilung der Wärme auf der Erdoberfläche. 
Berlin. 1888. i 
э) R. Serrarer, Die Wärmevertheilung auf der Erdoberfläche. Denkschr. 
d. Kais. Akad. d. Wiss. Wien. Math.-nat. СІ. Bd. 51. 1885. 
