70 
winden kan ор де zeestroomingen geen invloed hebben. Deze 
toch zijn een gevolg der summatie van den arbeid, dien de 
winden sedert eeuwen verricht hebben: het bewegingsmoment 
der winden is veel geringer dan dat der zeestroomingen 2), 
hun oogenblikkelijk effect is daarom onmerkbaar klein; de 
stationnaire bewegingstoestand van de zee, welke aan de 
gemiddelde snelheid der winden beantwoordt, is nu eenmaal 
bereikt en deze behoeven nu slechts het geringe verlies aan 
beweging door wrijving aan te vullen, waartoe hun bewegings- 
moment zeker in staat is 2). Daarom Кап die versterkte circu- 
latie der lucht gedurende den winter eener hemispheer niet 
merkbaar er toe bijdragen om haar meer te verwarmen , want 
wegens de geringe soortelijke warmte der lucht in vergelijking 
met die van den bodem en het water zal zij, op hare verre 
reis van den equator, reeds geheel Өкен de streken onder 
gemiddelde breedte bereiken. 
Die direkte invloed der winden op de vereffening der tempe- 
ratuursverschillen tusschen den equator en de polen kan wel 
een weinig grooter zijn geweest in den tijd eener krachtiger 
circulatie, doch moet ook toen een onbeduidende rol gespeeld 
hebben in vergelijking met die, welke aan de zeestroomingen, 
met hunne zooveel grootere warmtecapaciteit, toekwam. 
Meer zullen die winden zeker, evenals zij dat nu doen, 
direkt er toe bijgedragen hebben om de warmteverdeeling over 
kleinere afstanden, tusschen naburige zeeën en landen, gelijk 
te maken. 
Veranderingen in de zonnewarmte van aanzienlijk bedrag 
moeten aldus wel in staat zijn de waargenomen klimatische 
í ы x М MW des © ER 
ыла de laha ls eg en ore аа ы ee Rl nn se 
veranderingen te veroorzaken. Нећђеп deze nu werkelijk plaats 4 
gehad ? 
1) G. vos BocvsLawskr und 0. Кайммкь, Handbuch der Oceanographie , | 
Stuttgart 1887. Bd. IL p. 351. De verhouding tusschen de bewegingsmo- 
menten der luchtstroomingen en zeestroomingen wordt door Krümmer gelijk- 
gesteld aan 1: 123. 
2) Ibid. p. 350, uitspraak} van Hass. 
