76 
durige warmte om dan eindelijk den tegenwoordigen toestand 
te bereiken — mogen wij aannemen, dat de afkoelingstijd der 
klimaten beantwoordt aan den overgang van hel witte tol 
het gele stadium, den tijd van sterke afkoeling der zon. De 
tegenwoordige thermische toestand aan de oppervlakte der 
aarde heeft zich ontwikkeld in den tertiairen tijd en werd 
volledig bereikt aan het begin der pleistocene periode. Dat 
laatste is in ieder geval een geologisch zoo recent tijdstip, dat de 
sedert verloopen tijd misschien slechts op een vijftigste van dien 
sedert het begin van de palaeozoische periode kan geschat 
worden. Wij mogen derhalve verder aannemen, dat onze zon 
betrekkelijk eerst kort geleden in haar gele stadium is ingetre- 
den en kunnen, zonder eene groote fout te maken, zeggen, dat 
zij nu 3; van haar leven als lichtende en verwarmende ster 
achter zich en nog ?/, te goed heeft. 
Volgens den tegenwoordigen stand der wetenschap put de 
zon, zooals Hermnorrz het eerst aantoonde, bijna al hare 
energie uit de langzame inkrimping van haar gasvormig 
lichaam en heeft dat ook gedaan van af den tijd van den nevel, 
waaruit zij naar de theorie van Kant еп Larrace ontstaan is !). 
HeLmuortz en Sir УУпллам Тномзох 2) berekenden den tijd, 
gedurende welken de zon met hare tegenwoordige kracht reeds 
kan geschenen hebben en hoe lang zij nog daarmede zal 
kunnen voortgaan. Нетмногт; vond voor den verleden duur 
der zonnewarmte 20 millioen jaren. Zijne berekening berustte 
op de door Pop er bepaalde waarde der zonnestraling. Volgens 
de nieuwere bepalingen van LaxeLEY zou de zon slechts 12 
millioen jaren op de tegenwoordige wijze warmte en licht 
kunnen hebben uitgezonden. Тномѕох komt daarom tot het 
1) H. vos Hermmourz, Vorträge und Reden. Bd. I. Braunschweig. 1884. 
р. 25: Ueber die Wechselwirkungen der Naturkräfte, voordracht ge- 
houden in 1854. Ibid. Bd. IL, p. 57: Ueber die Entstehung des Planeten- 
systems, voordracht gehouden in 1871. 
2) Sir УУпллам Tuowsow, The Sun's Пеш. Proceed. Roy. Institution 
of Great-Britain. Vol. XII. 1887 p. 1. 
РАВ rat НЕ качи ода ur 
