79 
. zijn: dat verder vele veranderlijke sterren ook tot de overgangs- 
groép behooren en de meeste tot de roode type; daardoor, 
eindelijk, dat ook in het lichaam onzer zon korte periodieke 
veranderingen plaats hebben, waarvan althans eene elfjarige 
periode der zonnevlekken zeker bewezen is. Waar dergelijke 
periodieke veranderingen van korten duur bestaan, worden ook 
langere perioden waarschijnlijk, waarmede de statistische gege- 
vens der sterrentypen even goed te rijmen zijn, als onze 
kennis van den physischen en chemischen toestand der zon en 
de geologische verschijnselen daarop wijzen. Sedert de zon 
in haren tegenwoordigen, reeds aanzienlijk koeleren toestand 
eener gele ster verkeert, waarbij een groot aantal chemische 
elementen in hare atmospheer zijn opgetreden , zijn daarmede — 
door de mogelijkheid der vorming уап chemische verbindingen 
namelijk — stellig voorwaarden gegeven tot het ontstaan van 
periodieke veranderingen der straling. Ik kan in deze korte 
mededeeling niet verder ingaan op deze chemische verklaring van 
de veranderlijkheid der sterren en de wijze waarop daardoor 
indirekt de straling veranderen kan, wil er evenwel aan herin- 
neren, dat men in den laatsten tijd ook voor de elfjarige periode 
der zonnevlekken herhaaldelijk op eene dergelijke verklaring ge- 
wezen heeft. De geologische verschijnselen der pleistocene periode 
kunnen aldus goed verklaard worden. Hebben ook de schat- 
tingen van den duur der geheele periode tot zeer ongelijke resul- 
taten geleid, zooveel staat vast, dat de interglaciale perioden van 
zeer langen duur moeten geweest zijn en dat de laatste, kortste, - 
in ieder geval toch nog langer was dan de postglaciale tijd, 
waarin wij leven. Deze kan dus zeer wel, ook in zijn duur, het 
equivalent zijn van de interglaciale perioden , waarmede hij door 
zijne klimatische verhoudingen geheel overeenkomt. Waarschijn- 
lijk is het ook, dat de interglaciale perioden ook absoluut veel 
langer geduurd hebben dan de eigenlijke ijstijden, zoodat de 
gezamenlijke duur der eerste, naast het aantal der gele sterren, 
de gezamenlijke ijstijden naast de overgangssterren tot de roode 
en de roode sterren zelf, kunnen gesteld worden. Alles wijst 
