80 
ег ор, dat in lange slingeringen іп het gele stadium, telkens A 
gedurende een betrekkelijk korten tijd, chemische verbindirigen 
optreden, waardoor de kleur der ster roodachtig of rood wordt 
en in het spectrum breeder en donkerder lijnen (die de aan- 
wezigheid eener dikkere atmospheer verraden) en donkere 
banden of zuilen (de kenteekenen van het voorhanden zijn van 
chemische verbindingen) verschijnen. Wegens de overigens 
gelijkmatige algemeene afname der straling gedurende het gele 
stadium, zullen die schommelingen zich gedurende langen tijd 
herhalen, zonder aanzienlijke versnelling en verkorting der 
tusschenperioden, en eerst korten tijd voor het einde van 
het leven der zon zal de intermitteerende roode periode snel 
aangroeien en ook weldra het lichaam donker geworden zijn. 
Keeren wij nu terug tot den oorsprong der zonnewarmte. 
Met Hermnourz en Тномзох zoekt men dien tegenwoordig bijna 
uitsluitend in het arbeidsvermogen dat de massa der zon door 
de onderlinge aantrekking harer deelen bezit '). Voordat de 
stof der zon te zamen kwam en heet werd, moet zij in den 
vorm van koude massa’s in de ruimte bestaan hebben. Volgens 
Нетмногт7 en Tuowsox is de kracht, die haar bij elkander deed 
komen, de gravitatie of algemeene aantrekkingskracht der hemel- 
lichamen, en op die veronderstelling berusten hunne bereke- 
ningen van den duur der zonnewarmte. Тномѕох °) onder- 
zoekt de mogelijkheid van een samenkomen der zonnemassa 
ook nog door andere krachten. Het kunnen, zegt de groote 
natuurkundige, twee koude lichamen geweest zijn, tegen 
elkander aanbotsend met de snelheid teweeggebracht door 
onderlinge aantrekking. Met »enormously less probability” 
kunnen het ook twee massa’s geweest zijn, die met veel grootere 
snelheid tegen elkander botsten, dan die der wederkeerige 
1) Over andere hypothesen, die men ter verklaring van den oorsprong 
еп het onderhoud der zonenergie heeft opgesteld , leze men de schoone voor- 
dracht van Dr. J. P. var per Ѕток »De duur van de omwenteling der 
zon om hare as", in deel 48, 1888, p. 211 van dit tijdschrift. 
2) W. Тномѕох, The Sun's Heat. |, е. p. 13 sqq. 
