144 
aan een weefsel, dat spoedig een gedeelte van den kiemzak | 
(of den geheelen kiemzak) vult. Dit weefsel noemt men endosperm | 
(kiemwit). Hiermede gaat niet zelden een toeneming in grootte еп ` 
een vormverandering van het ovulum hand aan hand. 
Keeren wij thans naar de bevruchte, ongedeelde, те! 
een celwand omgeven eicel, naar het zoogenaamde proémbryo 
terug. 
Dit proëmbryo heeft bij alle hoogere planten en dieren (den 
mensch niet uitgezonderd) in zijn jongste stadium een min of ` 
meer kogelvormige gedaante, is eencellig en brengt ons daar- | 
door geheel den vorm voor den geest van die laagste levende | 
wezens, die eencellige algen en zwammen, welke nog steeds ` 
een twistappel zijn voor zoöloog en botanicus — die » Urformen”, — 
welke het dichtst staan bij den oertypus, waaruit hoogst- | 
waarschijnlijk alle hoogere levende wezens direct of indirect 
afstammen. Het proémbryo groeit nu meestal uit tot een | 
draadvormig lichaam, dat ons in vorm aan de draadwieren | 
en draadzwammen herinnert. Door herhaalde deelingen van 
de onderste cel of cellen van dezen draad ontstaat een veeleellig ` | 
min of meer kogelvormig lichaam. 
Dit kogelstadium van de kiem van alle hoogere planten | 
herinnert ons aan de in het water levende, microscopische 
kogelwieren (Volwocineeën). 
Deze meercellige kogelvorm, welke bij de kogelwieren het ` 
eindpunt is van hare ontwikkeling, is voor de hoogere ` 
planten (o. a. alle angiospermen) slechts een phase, waarop ` 
de zich ontwikkelende kiem langer of korter tijd blijft staan. ` 
Wat bij die laag georganiseerde wezens het volmaakte individu 
is, is bij de hooger ontwikkelden slechts een ontwikkelings- | 
phase. «Als zoodanig moeten wij dus den embryokogel — ` 
200 noemt men dit kogelvormige stadium van de kiem — | 
beschouwen. 
Bij nagenoeg alle bedektzadige planten gaat zelfs nog binnett 
in het rijpende zaad de ontwikkeling, de differentiatie verder ` 
EN 
