455 
dier gelegenheid medegedeeld, als wel eene daarbij vooropgezette 
stelling, welke volgens hem thans onder de botanici als een 
feit wordt aangenomen en waarop dan ook door hem als 
zoodanig is voortgebouwd, die evenwel, zoo algemeen als zij 
is gesteld, mij voorkomt geen goed bewezen feit maar slechts 
een aan ernstige wederspraak onderhevig beweren te zijn. 
Ik bedoel de stelling, dat de mieren in het algemeen de rol 
zouden vervullen van beschermers der planten tegen andere 
insecten en daarop tegen deze laatsten eenen voortdurenden 
en met gunstigen uitslag bekroonden strijd zouden voeren. 
Naar Dr. Вивск ons verzekert, zouden- volgens de uitspraak 
van den Italiaanschen bioloog Юкьргхо de mieren zijn de incar- 
natie van nijd en haat, van oorlog en verdelging; zouden zij, 
onverschrokken en krijgszuchtig in den hoogsten graad, den 
oorlog verklaren aan alle dieren, die haar in den weg staan. 
Inderdaad, de bekende schrijver, die hetgeen meerdere nauw- 
gezette waarnemers omtrent het waarlijk wondervolle leven 
der mieren hadden opgeteekend… tot één geheel verzameld en 
gepopulariseerd heeft, Dr. L. Bücuner, laat zich ook in dien 
geest uit. Maar hetgeen hij dan daarover nader mededeelt 
toont duidelijk aan, dat zijne pen toen wel wat te snel over 
het papier is geloopen. Immers die wonderbare, verder door 
hem beschrevene samenleving dezer insecten, welke zonder 
twijfel zelfs die van het maatschappelijk samenzijn der onbe- 
schaafde menschen verre te boven gaat, berust geheel op eene 
buitengewoon ontwikkelde samenwerking van de individuen 
tot dezelfde kolonie of maatschappij behoorende, еп vloeit 
Over van voorbeelden hunner overgroote onderlinge hulp en 
bijstand, ja, van goed waargenomen feiten, die wij wel niet 
anders dan als de bewijzen van onderlinge gehechtheid en . 
vriendschap kunnen opvatten. Kunnen dan zulke wezens 
de incarnatie heeten van nijd en haat? Alleen tegen andere 
mierenmaatschappijen, vooral tegen die uit andere soorten 
bestaande en verder tegen zulke dieren, die haar aanvallen 
of wel haar tot voedsel dienen, treden zij met oorlog 
