441 
waarnemer Коп, eens een gevecht tusschen beiden hebben 
bijgewoond. Eene troep Europeesche grasmieren zou namelijk 
ten gevolge van den uitbouw harer woning, een harer wegen 
verlengd hebbende, in aanraking zijn gekomen met een daar 
ter plaatse in den grond aanwezig wespennest; zij zouden 
toen terstond de tot ingang dienende opening in den grond ge- 
blokkeerd en de talrijke bewoners van het nest daaruit verdreven 
hebben, echter niet zonder daarbij groote verliezen te lijden. 
De overwinning zou dus aan de zijde der mieren zijn gebleven; 
maar er was in dit geval overigens slechts van ееп toevalligen , 
door de omstandigheden onvermijdelijken strijd sprake, niet 
van eene poging der mieren om het wespennest te berooven. 
Volgens Von SigBorp, mede door Bücurer aangehaald, zouden 
de wespen wel meer hare woningen tegen de mieren te ver- 
dedigen hebben, maar deze dan ook met de kaken weten te 
grijpen en zoover mogelijk van het nest weten te sleepen. 
Verder vind ik hiervan niets vermeld. Maar indien het voor 
de mieren goed uitvoerbaar ware om zich van de wespennesten 
meester te maken, dan zouden, mijns inziens, deze laatste 
insecten al lang zijn uitgeroeid. Want de mieren zijn daar, 
waar die nesten zich bevinden, in den regel ook in menigte 
voorhanden. 
Met dat al is het nu zeer aannemelijk, dat de waarnemingen 
in Europa gedaan omtrent het beschermen van planten tegen 
schadelijke inseeten door mierensoorten volkomen juist zijn. 
Vermoedelijk komt ook een geval daarvan op Java veel voor, 
Het is bekend dat de mangavruchten te Batavia meestal onsmake- 
lijk zijn door de gangen welke de larve van een snuitkevertje 
daarin maakt, terwijl dit elders op Java niet het geval is. Naar 
de inlanders verzekeren, — ik heb tot mijn leedwezen het feit 
nimmer kunnen verifieeren —zou dit verschil te wijten zijn 
aan de omstandigheid dat de mangaboomen elders op Java steeds 
door eene mierensoort wordt bezocht, die te Batavia niet voor- 
komt. En neemt men nu aan, dat dit kevertje zijne eieren іп 
de bloemen van de mangaboomen legt, even als b. v. dit in 
