( 34 ) 



is toch bekend, dat het m-xylol gemakkelijk het 2-4-6-trinitro-m-xylol 

 geeft. Daar nu in het sym. nitro-m-xylol de N0 2 -groep in nietastand 

 ten opzichte van de CH 3 -groepen staat, sclieen het niet onmogelijk, 

 dat deze N0 2 -groep (evenals de N0 2 -groepen in sym. dinitrophenol 

 en sym. dinitromethylaniline) de verdere invoering van N0 2 -groepen 

 op de plaatsen 2, 4 en 6 niet zou verhinderen, zoodat men aldus 

 tot het tetranitro-m-xylol zou moeten komen. Daarentegen deed de 

 nitratie van m.nitrotoluol l ) en sym. dinitrotoluol vermoeden, dat niet 

 vier maar hoogstens drie nitrogroepen zouden worden ingevoerd. 



Het sym. nitrometaxylol werd bereid volgens de opgave van 

 Wkoblewski '.). 



Twee gram van deze stof werden gedurende twintig minuten op 

 't waterbad met salpeterzuur zwavelzuur behandeld. Bij bekoeling 

 zetten zich lange kleurlooze naalden af. Deze werden over glaswol 

 afgezogen en uit alcohol omgekristalliseerd waardoor lange kleur- 

 looze naalden of staafjes werden verkregen sp. '125°. 



De moederloog van de salpeterzuurzwavelzuuroplossing werd in 

 water uitgegoten, hierdoor ontstond een wit vlokkig neerslag. Door 

 omkristallisatie van het neerslag uit alcohol werden mooie ruit- 

 vormige kristallen verkregen gemengd met enkele naaldjes ; de 

 ruiten smolten bij 90°, de naalden bij 125°. Deze kristallen kouden 

 door omkristallisatie uit alcohol gescheiden worden. Zoo werden uit 

 2 gr. 5-nitro-m-xylol ongeveer 2 gr. van de bij 125° en 500 mg. 

 van de bij 90° smeltende stof verkregen. Uit de analyse bleek, dat 

 beide lichamen de samenstelling hadden van trinitroxylol. 



Nu staan in het trinitro-m-xylol sp. 182° bereid door nitratie van 

 m.xylol de nitrogroepen op de plaatsen 2, 4 en 6. We hadden hier 

 dus de twee nog onbekende trinitro-m.xylolen verkregen. 



CH 3 CH 8 CH 3 



/\ __ ft N0 2 /\ N0 2 /\no 2 



HSO -* 425 °l en 90 ° I 



N0 2 \ / (JH 3 - " NU» \/CH 3 N0 2 N^/CH., 



N0 2 



De constitutie bepaling werd volgens onderstaand schema uitgevoerd : 



CH 3 UH S CH 3 CH 3 



N0 2 /X met NO../X met NOs/N. 1 * 1- met NOo/X Br 



[125° | NH,^ H -| 85 o | Br -» H J^°\ HN0 3 ^ N0 1 103° | 



N ° 2 \/ CHs CH 3 N \ /CH S CHj^/CHs CH^ X^/CH, 



NO. NO.. NO» NO., 



!) Hepp. Ann. 215. 36(5. 



3 ) Onlangs heeft Willgerodt (Ber. 38. 1473) de bereiding van het sym. nitro-m-xylol 

 uitvoeriger beschreven. Ik had dit preparaat toen reeds volgens Wroblewski's voor- 

 schrift (Ann. der Chem. 207. 94) bereid. 



