( 36 ) 



CII, 





CH 3 





CH, 



NOs/N 





N0 3/ /\ 





NOj/Xno. 



| -123° 



—> 



| 8C° | 



— » 



| 182° | 



\/CH 3 





\ / /CH 8 





\/ CH « 



NH. 2 





I 





NO., 



Het 4-chloor (broom) 6-nitro-m.xylol geeft echter bij verdere uit rat ie 

 liet 4-chloor (broom) 2-6-dmitro-m.xylol '). Hiermee waren dus twee 

 gevallen geconstateerd waarin een joodatoom door een N.O„-groep 

 werd vervangen terwijl tevens was gebleken, dat Br en Cl onder 

 dezelfde omstandigheden niet door de NO„groep van hun plaats 

 werden verdrongen 2 ). 



Vergelijkt men de smeltpunten der drie trinitro-m-xylolen 



CH 3 CH 3 CH, 



NOj^XnOo no 2/ /\ N0 2 /\ N0 2 

 1 182° j [l25«-] 90° | 



\ /CH 3 NOA /CH 3 NO.\ /CH S 



N0 2 N0 2 



dan ziet men, dat deze des te hooger liggen, naarmate de plaatsing der 

 nitrogroepen in de kern symmetrischer is, dit komt dus overeen met 

 den regel, dat gewoonlijk van isomere lichamen het smeltpunt des te 

 hooger ligt naarmate het molecule meer symmetrisch gebouwd is. 



Ook werd gevonden, dat de oplosbaarheid (in alcohol) der drie 

 isomeren des te geringer is naarmate het smeltpunt hooger ligt 3 ). 



De heer Jaeger was zoo vriendelijk de kristallen der drie trinitro- 

 m.xylolen te onderzoeken en deelde mij daaromtrent het volgende mee : 



2-5-6 Trinitro-1-Z-xylol. t = 90°, krist, uit alkohol. 



Triklien pinakoïdaal. a : b : c=2.8359 :1:0,8510 met .4 = 117 .27 s '. 

 _B = 114°.38' C=120°.22'; «=100\54' ^ÏOÖ ^' y= 117°.51V 2 '. 

 Vormen: «={100g, b={01% />={1Ï0J allen zeer glanzend; c={001j, 

 parallel (c : a) gestreept; >'={101|, s = {30i~J, t={20Ï\; eindelijk 

 o = {111 j zeer smal en dof. 



4,-5-Q-Trinitro-l-S-xyM. ^ = 125° krist, uit alcohol. 



Monoklien prismatisch. a : b ■ c= 0.5950 : 1 : 0.2706, met 0=88°.11'. 

 Groote langprismat. kristallen. Vormen b = {010J breed; m = {110} 

 evenzoo; a = {100j smal; c = {001| groot; r = |1Q1| goed ontwik- 

 keld, o = {110j zeer smal. Splijt goed naar r. 



2-4-6- Trinitro-l-3-scyïol. ^ = 182° krist, uit benzol + alcoh. Groote 

 dik prismatische zeer glanz. kristallen; goed gebouwd. 



Rhombisch-bipyraniidaal. a : b : c — 0.6587 : 1 : 0.5045. Vormen 



i) Ber. 24. 2012. 



2 ) Vele gevallen waarin GOOH, SO :i H, I enz. door Br en dit weer door Cl of 

 N0 3 wordt vervangen, zijn reeds vroeger aangehaald of beschreven. Bec. 21, 283, 

 336. 23, 207. 



s ) Zie Garnelley en Thomson, Journ. Ghem. Soc. 53, 782. Lobry de Buuyn, 

 Bec. 13. 116. 



