( 37 ) 



a = {100|, m = S110j, è = {010j breed en glanzend; o = \122\ groot; 

 r — |102j smaller; q = \0V2\, klein. Zeer volkomen splijtbaar naar b, 

 goed naar a. Optisch assenvlak is JOOij; l e middellijn is a-as. 

 Zwakke dispersie, schijnbare assenhoek in a monobroomnaphtaline 

 = circa 70°. 



Een meer gedetailleerd onderzoek denkt de heer Jaeger later te 

 publiceeren. 



Laat men het sym. nitro-m-xylol. met HN0 3 1.52 bij gewone tem- 

 peratuur gedurende eenigen tijd staan dan ontstaat het 4-5-dinitro-m- 

 xylol. l ) Giet men de oplossing in water uit, dan ontstaat een wit 

 vlokkig neerslag, dat uit alcohol omgekristalliseerd mooie kleurlooze 

 naalden geeft sp. 132°. Daar dit lichaam bij verdere nitratie met 

 UNO, en H 2 S0 4 hoofdzakelijk het tiïnitroxylol sp. 125° geeft moet 

 de NO., -groep op de plaats 4 zijn ingevoerd, daar toch, wanneer de 

 NO., -groep op de plaats 2 was ingevoerd, bij verdere nitratie uit- 

 sluitend het trinitroxylol sp. 90° had moeten ontstaan. 



CH 3 CH 3 CH 3 



/\ HNO r\ HN 3 N0 2/ /\ 



H1N0 3 | 132° | H„S04 125° 



NO, \ / CH 3 NO.,\ /CII S -» NO., \ /CII, 



N0 2 N0 2 



Een poging om uit het 4-5-6-trinitro-m-xylol het tetranitro-m-xylol 

 te bereiden mislukte. Het trinitroxylol werd bij 150° met HN0 3 1.52 

 en H 2 S0 4 behandeld. De stof verbrandde grootendeels, terwijl eene 

 kleine hoeveelheid kleurlooze kristallen werd verkregen sp. 190°. 

 Deze kristallen losten gemakkelijk op in alcohol of warm water ; 

 de oplossingen reageerden sterk zuur, zoodat waarschijnlijk een 

 der CH s -groepen tot C'OOH was geoxydeerd. Het tetranitro-m-xylol, 

 dat bij behandeling met alcoholische ammoniak gemakkelijk trinitro- 

 s.xylidine 2 ) had moeten geven, werd niet gevonden. 



Daar het door Drossbach : ') als trinitro-o-xylol beschreven lichaam 

 volgens Nölting 4 ) onzuiver trinitro-in-xylol is geweest zijn thans van 

 de 6 mogelijke trinitro-xylolen (o. m. en p.) 4 bekend nl. de drie 

 trinitro-m-xylolen en het trinitro-p-xylol. 



Resultaat. Het sym. nitro-m-xylol geeft door behandeling met 

 salpeterzuur het 4-5-dinitro-m-xylol ; bij nitratie met HN0 3 1.52 en 

 H a S0 4 ontstaan twee isomere trinitro-m-xylolen, en wel hoofdzakelijk 

 het 4-5-6-trinitro-l-3-xylol sp. 125' en daarnaast eene geringere hoe- 

 veelheid 2-5-6-trinitro-l-3-xylol sp. 90°. 



Amsterdam, Mei 1905. 



v ) Een merkbare hoeveelheid 2-.">-dinitro-m-xylol werd hierbij niet gevonden. 

 3 ) Ber. 28. 2047. Ree. 21. 329. 

 3) Ber. 19. 251 'J. 

 *) Ber. 35. 634. 



