( 46 ) 



trillen der haren verklaard waande, nog geen mysterie te 1 dij ven, 

 indien men acht slaat op de werking van den gelnidsdruk. 



Lord Rayleigh ') heeft in een opstel „the pressnre of vibrations" 

 een eenvoudig geval behandeld, dat met het onze haast identisch is. 

 Het is het geval van een snaar, zelf onbegrensd, maar trillend tus- 

 schen 2 ringen, een vast en een verschuifelijk. Bij het trillen wordt 

 de bewegelijke ring naar buiten, naar het uiteinde toe gedrukt, en 



E 



wel met een gemiddelde kracht F = — , indien E de energie der 



trilling, / de lengte van de snaar is. 



De voet van den buitensten pijler verkeert in het geval van den 

 verschuifelijken ring. Volgens Retziüs is de pijler opgenomen in de 

 hal f vaste celmassa van de bodemcel ; uit deze cel zou hij ontstaan 

 en met deze een geheel vormen. Daarmee is tegelijkertijd een beves- 

 tiging en een geringe verplaatsbaarheid in de cel-materie verkregen. 



De pijler ligt echter niet alleen tegen de vezel aan, maar hij drukt 

 door de inertie der groote cel-massa's, waarmee hij verbonden is, 

 ook op de vezel, zoodra deze bewegingen gaat uitvoeren. De trillende 

 vezel moet dus op die plaats een knoop aanbieden en de belasting 

 zelve zal, het kan niet uitblijven, tijdens het trillen van grooten 

 invloed op de spanningsverhoudingen zijn. 



Eau dubbele functie neemt de pijler dus op zich : 1". die van een 

 bewegelijken ring van Rayleigh, 2". die van den overbrenger der 

 inertie van een dempende en belastende massa. In zijn eerste hoe- 

 danigheid ontvangt hij een druk modiolus-waarts, een druk, die 

 volcens Raylkigh's formule volkomen meetbaar is. 



Aan het model laat zich deze druk zelfs demonstreeren. Wij heb- 

 ben daartoe de pijlers weggenomen en het voetpunt van den buiten- 

 pijler, dat de snaar een knoop geeft, vervangen door een koperen 

 lamelle, met een spleet voorzien. De gespleten lamelle omvat als een 

 miniatuur-vorkje de snaar. Op die wijze blijft de knoop gehandhaafd. 

 Daar de lamelle 19.5 cm. lang en 0.1 cm. dik is, bezit zij een 

 zekere massa, die door de lamelle normaal op de snaar te stellen 

 niet op de snaar drukt, maar een duidelijke demping geeft, zoodra 

 de snaar trilt. 



De lamelle is daarenboven ter plaatse van haar bevestiging over 

 een lengte van 6 cm. aanmerkelijk dunner (dikte ± 0.02 cm.) en 

 dus veerend gemaakt. Het gevolg van een en ander is, dat de lamelle, 

 hoewel nauwkeurig in den knoop van de trillende snaar geplaatst, 

 iets naar buiten zal afwijken, zoodra de uitslagen aanzienlijk genoeg 



') Lord Rayleigh, Philosoph. Magazine (6). III. 1902. p. 339. 



