( 57 ) 



Natuurkunde. — De Heer Kamkrlingh Onnes biedt aan Meded. 

 No. 94° uit liet Natuurkundig Laboratorium te Leiden. 

 „Methoden en hulpmiddelen in gebruik bij liet cryogeen labora- 

 torium. Vil. Een gewijzigde cryostaat." 



§ 1. In verschillende mededeelingen heb ik ervostaten beschreven 

 berustende op het gebruik van baden van vloeibaar gemaakt gas, 

 dat bij gewonen of bij lageren druk verdampt. Bij die, met welke 

 het mij, als in Med. No. 14 Dec. '94 beschreven, gelukte een bad 

 van l i' t tot V s hter vloeibare zuurstof ten dienste van metingen bij 

 standvastige lage temperatuur door middel van eene circulatie te 

 onderhouden zoolang men dit wenschte, werd in het geheel niet van 

 een vaeuuinglas gebruik gemaakt. De geheele methode was uitge- 

 werkt vóór Dewar's onderzoekingen de vacuumglazen als bij uitstek 

 geschikt voor het bewaren van vloeibare gassen leerden kennen. 



Ook bij de verbeterde cryostaten van groot e afmeting, die ik in 

 Med. No. 51 Sept. '99 en Med. No. 83 Dec. '02 beschreef vonden 

 vacuumglazen geen toepassing. Toen de metingen, voor welke deze 

 ervostaten gebruikt zijn, werden begonnen, waren precies op maat 

 geblazen en voldoende vertrouwbare vacuumglazen slechts te ver- 

 krijgen wanneer men zich met geringe afmetingen tevreden stelde. 



Sedert echter, in 't bijzonder door R. Burger te Berlijn, voortref- 

 felijke vacuumglazen ook van groote afmetingen juist op maat ver- 

 vaardigd worden, zal men in vele gevallen vacuumglazen van 

 voldoende grootte kunnen vinden en blijven de zooeven genoemde 

 inrichtingswijzen meer bepaald van dienst voor die gevallen, waar 

 verticale wanden van planparallelglas noodig zijn, of waar het bad 

 bijzonder groote afmetingen moet hebben. 



In Med. n° 83 III § 6 werd reeds een cryostaat van kleine afme- 

 tingen, gebouwd met behulp van een vacuumglas, beschreven. Op 

 bijgaande plaat is een dergelijke cryostaat in vacuumglas van veel 

 grootere afmetingen (9 cM. inw. diameter) afgebeeld, die gedurende 

 een paar jaren uitstekend heeft voldaan. 



De toestel heeft gediend bij metingen l ) met een differentiaalthernio- 

 meter van welken het eene reservoir met waterstof het andere met 

 stikstof gevuld was, bij de vergelijking van een thermoelement met 

 den waterstofthermometer (verg. Med. n° 89), en bij metingen over 

 de isothermen van tweeatomige gassen. (Verg. Med. n° 69 Mrt. '01 en 

 78 Mrt. '02). De Plaat behoeft bij vergelijking met Med. n° 83 weinig 



l ) Het voltooien der berekeningen van deze melingen, over welke spoedig mede- 

 deelingen zullen wolden gedaan, vraagt nog cenige nieuwe bepalingen en liet aan- 



brengen van correcties. 



