( 78 ) 



der strenge winters (Tabel I, Eerste Mededeeling), dan zon ze, 

 hoewel zeer waarschijnlijk, niet als vaststaand beschouwd kunnen 

 worden. Waar wij echter een dergelijke schommeling terugvinden 

 in verschillende elementen der zonswerkzaamheid, en de mogelijkheid 

 ja, waarschijnlijkheid - van een oorzakelijk verband tusschen 

 de twee verschijnselen voor de hand ligt, wordt een bloot toevallig 

 samentreffen geheel onaannemelijk, vooral ook in verband niet de 

 reeds door Koppen en Nordmann gevonden correlatie tusschen den 

 gang der zonswerkzaamheid en de temperatuur in de tropische gewesten. 



Daarentegen staat de aard dezer schommelingen nog niet vast. 

 Hoewel het parallelisme tusschen de frequentie der strenge winters en 

 der Relativ-Zahlen het best tot uiting komt als men 32 elfjarige perioden 

 = 356 jaar, tot grondslag neemt (Vgl. diagram 1, Eerste Mede- 

 deeling) en men anderzijds zoowel in de zonswerkzaamheid als in 't 

 klimaat aanduidingen vindt van een kortere periode; is toch de 89- 

 jarige periodiciteit in ons materiaal de eenige duidelijk aangewezen 

 periode; onderstellingen ten aanzien van de physisehe oorzaak der 

 schommelingen (van welke onderstellingen wij ons hier onthouden 

 hebben") kunnen misschien deze zaak tot klaarheid brengen. Wat den 

 omvang der periodiciteit betreft, mogen wij dus slechts voldoende 

 gewaarborgd achten : v e r t r a g i n g en versla p p i n g d e r 

 e 1 f' j a r i g e z o n s s e li o m m e 1 i n g, benevens v e r m i n d e- 

 r i n g v a n het a a n t al koude w i n t e r s, o m d e 89 j a a r. 



Voorts schijnt wel genoegzaam vast te staan, dat zéér sterke 

 afwijkingen in de „ normale" 89-jarige schommeling (die wel- 

 licht in werkelijkheid uitvloeisels zijn van een nog langduriger 

 periode), tot uiting k o m en zoowel in de zo n s w e r k- 

 zaamheid als i n het k 1 i m a a t. (Zie de aanzienlijke ver- 

 snelling en versterking der zonsschommeling in de laatste helft der 

 Xle 89-j. periode laatste helft der achttiende eeuw - - en de 



exceptioneel hooge kou-factoren voor dien tijd. 



Ten slotte volgt uit al het voorafgaande, en misschien als gewich- 

 tigste gevolgtrekking : dat de studie van andere elementen 

 der z o n s w e rkzaamheid, b u i t e n de talrijkheid de r 

 zonnevlekken, ten zeerste de aandacht verdient, 

 in verband met de meteorologische verschijnselen. 



Dat de mogelijkheid eener weêr-prognose op langen termijn, althans 

 met een groote mate van waarschijnlijkheid en voor een beperkt, 

 hoewel uitgestrekt gebied, reeds in het hier verkregen resultaat ligt 

 opgesloten, is duidelijk. Evenzoo het belang van het gevondene ter 

 verklaring van geografische en geologische verschijnselen op aarde. 

 Dienaangaande echter treden wij hier niet in bijzonderheden. 



