( 102 ) 



Boven de buizen is de optische inrichting aangebracht, die dient 

 om een gezichtsveld te doen ontstaan, dat in twee gedeelten is ver- 

 deeld en waarvan het eene gedeelte door de lichtstralen verlicht 

 wordt, die de standbuis, het andere gedeelte, door degene, die de 

 meetbuis doorloopen hebben. 



In beginsel verdient het de voorkeur, beide helften van het gezichts- 

 veld volkomen gelijk van vorm te maken, daar men dan de beide 

 helften in juist dezelfde omstandigheden waarneemt. Aan deze voor- 

 waarde wordt niet voldaan door het prisma-stelstel van Lümmer en 

 Bkodhun dat door H. Krüss op den colorimeter van Wolff is toe- 

 gepast '), Het gezichtsveld is daarbij een cirkel, omgeven door een 

 ring. Wellicht zijn hieraan de minder gunstige ervaringen van de 

 Photometer-commissie der Nederlandsche Vereeniging van Gasfabri- 

 kanten 2 ) voor een deel toe te schrijven. 



Het prismastelsel van Frksxel dat men gewoonlijk aantreft in 

 colorimeters, heeft het bezwaar, dat het gemakkelijk bij het schoon- 

 maken gescheiden wordt en dan niet weer voldoende stevig tegen 

 elkaar geplakt kan worden. Daardoor ziet men een zware scheidings- 

 lijn in het veld, die een juiste waarneming zeer belemmert. Een prisma 

 van melkglas s ), is niet raadzaam, op grond van de doorschijnend- 

 heid, waardoor in de nabijheid van de scheidingslijn de beide helften 

 elkander verlichten, zoodat men kleurgelijkheid constateert, vóór deze 

 in waarheid aanwezig is. 



Ik gebruik een prisma van gepolijst spiegelmetaal met hoeken van 

 45° dat verlicht wordt door twee spiegeltjes, eveneens ponder hoeken 

 van 45°, boven de buizen aangebracht. De scheidingslijn is daarbij 

 weinig zichtbaar; het prisma is goed bestand tegen de invloeden van 

 een laboratoriums-atmospheer. 



Men gebruikt nu het toestel op de volgende wijze: De standbuis 

 en het vat A worden voorzien van standaard-vloeistof en zoodanig 

 ingesteld, dat de hoogten op de staaf B aangegeven, werkelijk over- 

 eenstemmen met den stand der vloeistof in ;S. De standaard-vloeistof 

 moet verdunder zijn, dan de vloeistof, die men meten wil. Ver- 

 volgens vult men een bekende hoeveelheid van deze laatste vloeistof 

 in de meetbuis M en leest bij kleurgelijkheid af. In vele gevallen 

 is het niet mogelijk, door het verschil in tint, dat de beide 

 vloeistoffen, vertoonen, een aflezing te maken, doch wel kan men 

 zien bij welke hoogten der standaard-vloeistof, deze beslist donkerder 

 of beslist lichter is dan de meet-vloeistof. Men vult dan de meetbuis 



l ) Zeitschrift für Instrumeiüenkunde 14. 102. 

 s ) Verslag der genoemde commissie 1893. 

 3 ) Ostwald t. a. p. bldz. 180. 



