( 108 ) 



Scheikunde. - - De Heer Lorentz biedt eene mededeeling aan van 

 den Heer J. J. van Laar: „De moleculaire verhooging der 



laagste kritische temperatuur van een binair mengsel van 

 normale componenten." 



(Mede aangeboden door den Heer Bakhuis Roozeboom). 



1. In liet Chemisch Weekblad van 8 April 1905 (II, N". 14) 

 leidde ik een uitdrukking af voor de z.g. moleculaire verhooging 

 van de laagste kritische temperatuur, luidende : 



1 fdT x \ 



1\ 



waarin 6 de verhouding der beide kritische temperaturen — , en 



i|> de verhouding — voorstelt. 

 "i 



Ik ging hierbij uit van de benaderde onderstelling, dat de kritische 

 temperatuur van een binair mengsel kan worden voorgesteld dooi- 

 de eenvoudige uitdrukking 



fRT x =A 



De gevondene formule is in elk geval juister dan die van van 't Hoff, 

 waarbij de moleculaire verhooging constant zou zijn (Chem. Weekbl. 

 van 21 Nov. 1903 (I, N°. 8), en ik liet aan een paar voorbeelden 

 zien, dat de door mij gevonden uitdrukking de experimenteele 

 resultaten van Centnerszwer l ) zeer nauwkeurig weergeeft — mits 

 men het moleculairgewicht van het „oplosmiddel" S0 3 verdubbelt. 



Tot een vrijwel gelijk resultaat kwam ook Büchner in zijn disser- 

 tatie 2 ) ten opzichte van C0 3 als oplosmiddel. Ook hij moest het 

 moleculairgewicht van C0 2 verdubbelen, teneinde bij de door hem 

 onderzochte stoffen voldoende aansluiting (behalve bij naphtaline en 

 chloornitrobenzol) aan mijne formule te verkrijgen. 



Nu acht Büchner de onderstelling van een bij de kritische tem- 

 peratuur bimoleculair (C0 2 ) 2 zeer betwij fel baar, en ook Kuenen 

 maakte er mij dezer dagen opmerkzaam op, dat volgens zijne 

 metingen 3 ) van de dampdrukken van vloeibaar C0 2 bij verschillende 

 temperaturen de dampdrukfactor ƒ een geheel normaal verloop aan- 

 wijst, in tegenstelling met wat de metingen van Regnaült bij 0° en 



i) Z. f. Ph. Gh. 46, 427—501 (1903). 

 "-) Juni 1905, p. 125—130. 

 8) Phil. Mag. 61, Vol. 2. 



