( 122 ) 



2°. Blauwzuur in statu nascendi te laten reageeren op deketoncn, 

 door bijv. bij met aceton overgoten cyaankalium zeer langzaam 

 rookend zoutzuur te druppelen. 



3°. Door dubbele omzetting van de zoogenaamde bisullïetverbin- 

 dingen der ketonen met eene oplossing van cyaankalium. 



Aanleiding tot een nader onderzoek van de nitrilen der oxyzuren 

 was de door Prof. van Romburgh 2 ) waargenomen inwerking van 

 vast kaliumearbonaat op een mengsel van droog aeeton en blauvvzuur; 

 eene kleine hoeveelheid van dit zout bracht de massa aan de kook 

 en deed de temperatuur tot 70° stijgen. 



Hetzelfde verschijnsel wordt teweeg gebracht door kaliumhy- 

 droxyde, kaliumcyanide, ammoniak, aminen, in 't kort door alle 

 stotfen, wier waterige oplossingen hydroxylionen bezitten ; aanwezig- 

 heid van water begunstigt deze katalyse nog uitermate. 



Tracht men door distillatie onder verminderden druk 't blijkbaar 

 gevormde cyaanhydrine af te zonderen, dan splitst dit zich voor 

 't grootste gedeelte wederom in zijne componenten. Heft men even- 

 wel door een paar druppels geconcentreerd zwavelzuur de werking 

 van het kaliumearbonaat op, dan gaat bij fractionatie in vacuo, na 

 eene voorloop bestaande uit aceton en blauwzuur, 't nitril over; 

 door eene tweede distillatie kan men 't zóó zuiver verkrijgen, dat 

 door zilvernitraat plus salpeterzuur geen neerslag van zilvercyanide 

 meer ontstaat. 



Sporen van eene base zijn echter voldoende, nu natuurlijk onder 

 daling van de temperatuur, 't zuivere nitril weer gedeeltelijk in zijne 

 bestanddeelen te splitsen. 



De theorie eischt, dat men, uitgaande zoowel van één molecule 

 aceton plus één molecule blauwzuur als van 't zuivere cyaanhydrine, 

 't zelfde evenwicht bereikt. Om dit te controleeren is niet noodig 

 het evenwicht van beide kanten uit door analyses te bepalen; het 

 gemakkelijkst is een of andere physische grootheid te meten ; ik koos 

 daarvoor de refractie. 



Gevonden, uitgaande van één molecule aceton plus een molecule 

 blauwzuur, waarbij spoor kaliumhydroxyde np 12 = 1,39721. 



Gevonden uitgaande van 't zuivere nitril, waarbij spoor kalium- 

 hydroxyde iid" = 1,39818. 



Nadat dus vastgesteld was, dat 't onverschillig is van welk systeem 

 men uitgaat, was 't zaak 't evenwicht in cijfers uit te drukken. 



Om praktische redenen ging ik steeds uit van de nitrilen; ± één 

 Gram werd met ± 0,2 mG. kaliumhydroxyde (in 10% oplossing) 

 in een buisje ingesmolten, dat buisje in een bekerglas met zilver- 



~) Verslagen Kon. Acad. v. Wetenschap. 27 Juni 1896. 



